Tragedie in het politieke theater van de PVV

maandag 17 mei 2010 10:26

Brinkman draagt bij aan PVV-problemen

Waarom worstelen bijna alle nieuwe politieke bewegingen met organisatorische problemen? Spraakmakende nieuwe politieke bewegingen worden vaak opgericht door afvallige politici.

Pim Fortuyn scheidde zich af van Leefbaar Nederland vanwege een inhoudelijk conflict over de islam. Geert Wilders verliet VVD, omdat hij en de top van de VVD het niet eens konden worden over de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Rita Verdonk is de enige afvallige die haar partij verliet vanwege een persoonlijke machtstrijd. Het ging haar niet om de inhoud.

Wat hebben al deze personen met elkaar gemeen?

Hoger doel
De afvallige politici scheidden zich van de moederpartij met een beroep op een hoger doel. Daarnaast speelt de vrijheid van meningsuiting een belangrijke rol: ‘Ik zeg wat ik denk, en ik doe wat ik zeg.’ En daarna gaan ze hun eigen sekte vormen.

Dit sektarische gedrag is een negatief begin. Van deze negativiteit komen ze niet zo maar los. Het is te vergelijken met de gedraging van de revolutionairen. Zij werpen bestaande gezagsstructuren omver waarna ze hun eigen autoriteit willen vestigen.

Maar kun je zonder gezag, eigen autoriteit vestigen? Nee, dit is bijna onmogelijk. Omdat de afvallige politicus meestal een eenzame persoon is.

Gezagsbron
De meeste afvalligen wisten niet een aantal prominente gezaghebbende personen uit de moederpartij of de samenleving aan zich te binden.

Zonder een duidelijk aanwijsbare gezagsbron en traditie functioneren de nieuwe bewegingen slechts op basis van de ideologie en de steun van de burgers.

Dat is een problematische toestand: de ideologie is veel te abstract en de burgers zijn veel te grillig.

Vadermoordenaars
De afvalligen, de politieke vadermoordenaars krijgen meteen te maken met een gebrek aan discipline of de dreiging van het sektarisme. Ieder lid wil de grondlegger nabootsen: ik zeg wat ik denk, en ik doe wat ik zeg.

Deze leuze is catastrofaal voor het besturen van een vereniging. Ze verwarren hun positie met die van opiniemakers en wetenschappers. Het is niemand ooit gelukt om met een aantal opiniemakers of wetenschappers een stabiele politieke beweging op te richten.

Zelfbeheersing
Een politieke beweging rust op zelfbeheersing, zelfdisciplinering en sterk besef van partijbelang (het belang van de beweging) bij de leden.

De partijdemocratie moet niet worden opgevat als de mogelijkheid om chaos te creëren. Evenmin moet het worden opgevat als de mogelijkheid om buiten de procedure de machtsstrijd voort te zetten.

Maar ja, met welk gezag en recht kan de revolutionaire oprichter die zelf alle principes opzij heeft gezet in naam van een hoger doel, van de leden eisen dat zij zelfbeheersing, zelfdisciplinering en sterk besef van partijbelang in acht nemen?

Muiterij
Daarom zijn chaos, gebrek aan discipline en zelfbeheersing kenmerkend voor de door afvalligen opgerichte partijen. Dit noemen we ook wel LPF-toestanden.

De muiterij van Hero Brinkman moeten wij in deze termen interpreteren. De eerste sektarische beweging uit de PVV heeft zich onder leiding van Brinkman aangediend.

Maar in tegenstelling tot het sektarisme van de oprichter, zal dit sektarisme tot LPF-achtige toestanden leiden. Omdat het niet meer om de inhoud gaat.

Maar Brinkman wil toch democratiseren en de scherpe kantjes van de islamstandpunten verzachten? Wat is dan een gedemocratiseerde, minder scherpe PVV? Dat is gewoon de VVD. Een partij die al een paar decennia bestaat.

Om zeep
Sektarische figuren helpen niet alleen hun beweging maar ook zichzelf om zeep. Zo kwam er een einde aan de LPF en alle sektarische figuren die in de illusie verkeerden dat ze een nieuwe Fortuyn waren.

Sektarische figuren zijn ook irrealistische figuren. Wel moet ik toegeven dat wij niet weten hoe het met de LPF zou zijn gegaan, als Pim nog had geleefd.

Gaat Brinkman zijn muiterij doorzetten? Verkeert hij in de veronderstelling (de illusie) dat hij de tweede Wilders kan worden? De antwoorden weten we niet. Het is wel een tragische toestand.

Grieken
Wij leven in een democratische cultuur. De ontstaansgeschiedenis van begrippen tragedie en democratie vallen bijna samen bij de Grieken.

Vadermoord, de spanning tussen wet en de buitenwettelijke vormen van gerechtigheid, en de spanning tussen heldhaftig leven en de saaiheid van politieke orde maken het democratische theater even tragisch en noodlottig als de teksten van Sophokles.

Slotakte
De botsing tussen persoonlijke eer (en belangen) en het algemeen belang geven een tragische grond aan een noodlottige toestand. Het noodlot bepaalt de slotakte.

Wat is het volgende bedrijf in dit politieke theater? De strijd tussen Antigone (Brinkman met een beroep op een hogere orde) en koning Creon (Geert Wilders, de orde zelf).

En wij? Wij zijn gewoon de toeschouwers.

Afshin Ellian