Europese Raad: de glimlach van Barroso

vrijdag 14 maart 2008 18:52

Aan het einde van de slotpersconferentie na de Europese Raad van deze vrijdag veroorloofde voorzitter José-Manuel Barroso van de Europese Commissie zich een brede glimlach. Daar had hij wel reden toe. Op drie belangrijke beleidsterreinen is het primaat van de Europese Commissie bevestigd door de regeringschefs van de 27 lidstaten. Voor sommigen vast en zeker knarsetandend en het is niet meer dan een tussenstand, maar toch.

Energiebeleid
Eerste succes: het grote energie- en klimaatpakket dat de Commissie voorstelde als uitwerking van een besluit van de regeringsleiders van een jaar terug, krijgt op papier onverkort steun en een strak tijdschema voor verdere besluitvorming over de details. Eind dit jaar een politiek akkoord, voorjaar 2009 definitieve wetgeving. En dan gaat de EU eensgezind naar de klimaattop in Kopenhagen van eind 2009, om daar een leidende rol te claimen.

Groei
Tweede succes: De nieuwe ronde (2008-2010) van de ‘Lissabon-strategie’ is zonder problemen ingeluid. ‘Lissabon’ is het project om de gezamenlijke economie van de EU de meest concurrerende ter wereld te maken. Een jaar of wat geleden leek het een belachelijk idee en van de mooie voornemens kwam weinig terecht. Het was bovendien een project waar de Europese Commissie slechts een kleine bijrol in kreeg.

Tot een nieuwe, strakkere aanpak waarbij de Europese Commissie veel meer gewicht kreeg, ‘Lissabon’ tot leven wekte. De economie groeit, de EU-landen schiepen miljoenen banen, de begrotingstekorten werden teruggebracht. De gezamenlijke EU voelt zich economisch sterk, zeker nu het grote voorbeeld, de Verenigde Staten, wegzakt in een crisis op de financiële markten en een recessie.

Middellandse Zee

Derde succes: het Franse (Sarkozy-) idee van een aparte
Mediterrane Unie, met geld van de Europese Unie maar zonder invloed van de Europese Unie, is van de baan; integendeel, Barroso’s Commissie gaat een centrale rol spelen bij het met spoed voorbereiden van wat er wel komt, een vernieuwde aanpak van het al dertien jaar lopende ‘Barcelona-proces’, dat ook beoogt om de EU lidstaten en de Middellandse Zee-landen die niet tot de Unie behoren nauwer met elkaar te verbinden.

Merkel
Barroso, en de onbeproefde voorzitter, premier Janez Jansa van Slovenië, zullen er naar vermogen aan hebben bijgedragen, maar de gunstige uitkomsten hebben vooral veel te maken met afspraken van regeringsleiders of lidstaten onderling.

Voorafgaand aan de Europese Raad tussen overlegde (zoals gebruikelijk) bondskanselier Angela Merkel met de Franse president Nicolas Sarkozy. Daar werd het Franse project voor de Mediterrane Unie verbouwd. De Lissabon-agenda is al geruime tijd niet controversieel meer. En over het energie- en klimaatproject is zeker niet het laatste woord gezegd.

Hoogovens
Het is stellig een overwinning voor de Commissie en haar medestanders onder de lidstaten dat de uitgangspunten van het Commissievoorstel niet ter discussie zijn gesteld. Dat maakt het moeilijk voor tegenstanders onder de lidstaten, en voor lobbyisten, om ze in de komende gedetailleerde onderhandelingen alsnog fundamenteel aan te tasten.

Maar er is een nieuwe tekst gemaakt over de positie van energie-intensieve sectoren, waarvan Barroso en Jansa verzekerden dat die bedoeld is om de onrust daar te bezweren. Hoogovenbedrijven, non-ferrometaalsmelters, chemische fabrieken en dergelijke zijn bang dat zij door de nieuwe EU-regels die na 2012 in moeten gaan niet langer kunnen concurreren omdat buiten de EU de eisen minder nieuwe kosten meebrengen.

Bondskanselier Merkel is hun kampioen. Zij krijgen nu zwart op wit de toezegging dat ‘passende maatregelen’ zullen worden genomen om hen uit de problemen te houden, als het niet lukt om eind 2009 wereldwijde afspraken te maken. Barroso is daar ’in het bijzonder blij mee’, want dat was al de wens van zijn Commissie. Maar een pessimistische interpretatie is dat Merkel en haar regering, met de nieuwe tekst in de hand, al gaan vragen om het vastleggen van mogelijke beschermende maatregelen nog voordat de klimaatconferentie is mislukt.

Blog uit Brussel, Paul de Hen