Balkenende en de man van vijf miljard

vrijdag 20 maart 2009 08:38

Premier Jan Peter Balkenende en José Manuel Barroso

Op de eerste dag van de Europese lentetop kreeg voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie eindelijk zijn zin: de Europese Raad aanvaardde zijn plan van vijf miljard euro.

De hele begroting van de Europese Unie (EU) bedraagt dit jaar 114 miljard euro, maar er is in Brussel maandenlang gepraat over een investeringspakket van vijf miljard euro.
Eerst bogen de ministers van Economische Zaken zich erover, vervolgens die van Financiën, daarna die van Buitenlandse Zaken en uiteindelijk spraken de regeringsleiders er op hun lentetop in Brussel over.

De vijf miljard zijn niet alleen een schijntje op de hele EU-begroting, maar ook op de tweehonderd miljard die de lidstaten al hebben uitgetrokken om de economie te redden.

Maar José Manuel Barroso, de ambitieuze voorzitter van de Europese Commissie, aast op een tweede termijn en wil daadkracht tonen. Hij vond dat er naast de nationale plannen ook een gezamenlijk EU-plan moest komen. De Portugees ontdekte nog wat potjes met euro’s die nog niet waren besteed en zo ontstond het plan voor verbindingen in energie- en internetinfrastructuur.

Nederland
Dat is volgens Barroso hard nodig. Europa moet zijn energievoorziening beter regelen om te voorkomen dat er iedere keer problemen ontstaan als bijvoorbeeld Rusland de gaskraan dichtdraait. Vandaar dat Barroso wil investeren in gasbuizen, stroomkabels en windmolenparken. Ook de ondergrondse opslag van kooldioxide staat op zijn lijstje. Nederland zou daarvoor 180 miljoen euro krijgen. Een ander onderdeel van het plan is de financiering van snelle internetverbindingen: de EU telt nog te veel witte vlekken.

Landen als Duitsland en Nederland hebben zich lang verzet tegen het plan van Barroso vanwege de financiering. Ongebruikt geld moest terug worden teruggestort naar de schatkist van de lidstaten, vond onder anderen PvdA-minister Wouter Bos (Financiën).

Te weinig
De vijf miljard valt helemaal in het niet bij de vele honderden miljarden die de Amerikanen in hun economie pompen. De Amerikaanse econoom en Nobelprijswinnaar Paul Krugman kapittelde Europa deze week in Brussel nog dat het veel te weinig geld uittrekt om de economie uit het slop te halen.

Maar die kritiek trof geen doel. Alom werd erop gewezen dat Europa sociale voorzieningen kent die ervoor zorgen dat de bestedingen op peil blijven ook al loopt de werkloosheid op. Die voorzieningen zijn in de Verenigde Staten veel minimaler. Eigenlijk zou Europa alleen al daardoor vierhonderd miljard spenderen in plaats van de tweehonderd miljard van de nationale herstelplannen.

Vechter
En daarom ging het in Brussel over de vijf miljard van Barroso. De man is een vechter en gaf ondanks alle verzet tegen zijn plan niet op en nu hebben de regeringsleiders er alsnog een akkoord over bereikt. Voorwaarde is wel dat het geld in 2009 en 2010 wordt besteed, omdat de economie nu stimulering behoeft.

Barroso zat er donderdagavond, op de eerste dag van de tweedaagse Europese top in Brussel, glunderend bij. Hij had sowieso een goede dag, want zijn partijgenoten van de Europese Volkspartij, waartoe ook het CDA van premier Jan Peter Balkenende behoort, ondersteunden andermaal Barroso’s kandidatuur voor een nieuwe termijn als commissievoorzitter.

Gerucht
Toch dook in Brussel opnieuw het gerucht op dat premier Balkenende ook in beeld is voor deze functie. Balkenende zelf glunderde al bijna net zo als Barroso. ‘Dat is prachtig, ontzettend leuk, maar het is mijn ambitie om van deze kabinetsperiode een succes te maken,’ antwoordde de minister-president op een vraag hierover.

De man van vijf miljard kan gerust zijn. Of toch niet?

Carla Joosten