Mark Rutte verspeelt VVD-verkiezingstroef

maandag 11 mei 2009 09:49

Mark Rutte gooit de enige troef van de VVD in de verkiezingsstrijd

Toch knap van Neelie Kroes. Eerst doet ze vier jaar rustig haar werk zonder zich in Nederland te profileren om vervolgens aan een ware zegetocht door de media te beginnen. In zowat alle talkshows verscheen Kroes. Soms zelfs herhaalde malen. Zelfs in deze drukke tijden bleek ze de tijd te nemen voor gesprekken die wel wat verder voerden dan haar werk.

Langzaam werd duidelijk dat de profileringsdrang van nikkelen Neelie niet alleen was bedoeld om de Nederlanders te informeren over het Directoraat-Generaal Concurrentiezaken dat ze in Brussel bestiert, maar ook om Europa en zichzelf te promoten.

Publiciteit
De VVD’er weet als geen ander hoe de publiciteit werkt. Ze ontpopte zich als staatssecretaris en minister in de vorige eeuw al als een politicus die in taal en optreden dichtbij de burger bleef. Geen minister die haar werken zo vaak vergeleek met het bakken van een ei. Je kunt geen omelet bakken, zonder de eieren te breken, zei ze dan.

Ze is het optreden voor het grote publiek nog niet verleerd en weet de complexe Europese Unie beter te verkopen dan de lijsttrekkers bij de Europese verkiezingen, bleek zaterdag bij een Europese manifestatie van het Algemeen Dagblad in Brussel. Onvermoeibaar debiteert ze haar pro-Europese stellingen daarbij altijd puttend uit haar eigen levensloop; hoe ze als dochter van een transportondernemer het maar gek vond dat er rijdend door Europa allerlei grensformaliteiten moesten worden vervuld. En hoe ze, destijds als minister bij de vergaderingen in Brussel, iemand die haar had voorspeld dat de Unie nu 27 lidstaten zou tellen, een goed functionerende markt en een euro, voor gek zou hebben verklaard.

Ambitie 
Kroes is het levende voorbeeld van een vrouw met ambitie. Maar ze heeft ook ervaren dat ambitie alleen niet altijd genoeg is. Toen ze na een politieke carrière graag in het bedrijfsleven actief wilde worden, kwam deze econome uit een Rotterdamse ondernemersfamilie moeilijker aan de bak dan de Wim Koks van deze wereld. Ze werd er zelfs op late leeftijd nog feministisch door en riep dat vrouwen elkaar beter moesten helpen.

Maar een man bezorgde haar uiteindelijk nog op haar 63e een ware topbaan.
Kroes werd eurocommissaris doordat José Manuel Barroso, voorzitter van de Europese Commissie, per se een commissie wilde formeren met een evenwichtige man-vrouw-verhouding. Sterker, hij stelde Nederland bij een vrouwelijke kandidaat een zware post in het vooruitzicht. Waarop de toenmalige regeringscoalitie van CDA, VVD en D66 met Kroes op de proppen kwam. Een verrassende keuze omdat Frits Bolkestein, ook VVD, de Brusselse post net vijf jaar had vervuld.

Nuchter
Dat de volgende Nederlandse eurocommissaris weer een VVD’er zal worden, is uit dit perspectief gezien bijna onmogelijk. Maar de VVD legt zich niet bij die politieke realiteit neer. De partij heeft weinig troeven uit te spelen in de Europese verkiezingscampagne. Het verkiezingsprogramma is nuchter en realistisch. Er valt amper mee te scoren. Met Kroes wel. Die zei zaterdag dat ze met haar boetes, die ze oplegt aan bedrijven die de concurrentieregels overtreden, intussen tien miljard euro voor de Europese belastingbetaler heeft binnengehaald. 

VVD-lijsttrekker Hans van Baalen had zijn partijgenoot in 2008 al eens subtiel gekandideerd voor een tweede termijn als eurocommissaris. Bij het in ontvangst nemen van een speciale Libelle-uitgave over de Europese verkiezingen zei Kroes het gek te vinden dat voor alle Europese topfuncties die vacant komen, niet een naam van een vrouw de ronde deed. VVD-leider Mark Rutte kopte de bal zondag in door de regeringscoalitie van CDA, PvdA en ChristenUnie op te roepen Kroes maar alvast voor een tweede termijn te kandideren.

Rutte voegde er aan toe dat het kabinet Kroes maar snel moet aanwijzen, anders zou het onderwerp nog wel eens een rol in de verkiezingscampagne gaan spelen. Wat daar mis mee is, werd niet helemaal duidelijk. Misschien moet de kwestie juist een rol spelen. Dan kan Rutte PvdA en CDA erop wijzen dat ze in hun verkiezingsprogramma's zelf pleitten voor meer vrouwen in de top van de EU en dat ze die belofte dan ook maar voor de verkiezingen moeten waarmaken. Kom maar op, CDA en PvdA met jullie kandidaat. Maar dat deed Rutte niet. Hij heeft zijn enige troef te vroeg uitgespeeld.

Carla Joosten