Officieel gaat het in Brussel niet over topjobs

donderdag 29 oktober 2009 08:09

Tony Blair, een van Balkenendes concurrenten

Het zijn gedenkwaardige dagen voor de Europese Unie. Er zijn twee belangrijke topfuncties te verdelen en er moet een verstrekkend besluit worden genomen over klimaatbeleid. En welk land roert zich het meest? Groot-Brittannië.

De Europese lidstaat die nooit toe kwam aan een serieus debat over invoering van de euro en de paspoortcontrole ook voor Europese medeburgers handhaaft, ontpopt zich dezer dagen als de grote pleitbezorger van een krachtig Europa. Een Europa dat een gezicht moet krijgen in de wereld. Dat niet moet ondersneeuwen tussen giganten als de Verenigde Staten en China. Een dergelijk Europa heeft een ster als president nodig. Eentje voor wie het verkeer in Beijing zal stoppen. Een functieomschrijving waaraan de Britse oud-premier Tony Blair volgens de Britse regering voldoet.

Wereldtoneel
Maar zelfs dat gaat de Britten niet ver genoeg. Ook de nieuwe minister van buitenlandse zaken – officieel heet die de hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands- en veiligheidsbeleid – moet een krachtige figuur worden. Eentje die een assertieve rol speelt op het wereldtoneel, betoogde David Miliband, de Britse minister van Buitenlandse Zaken.

En hij voegde er nog aan toe dat een sterk Europees buitenlands beleid helemaal niet ten koste zou gaan van de Britse invloed in de wereld. Integendeel. Als Europa geen sterk buitenlands beleid gaat voeren, zal die invloed juist afnemen.

Milibands gepassioneerde aanbeveling van Tony Blair ontpopte zich aldus tot een liefdesverklaring voor Europa. Het offensief was ook voor binnenlands gebruik bedoeld want de Britse Conservatieven, gedoodverfd winnaar van de verkiezingen komend voorjaar, zijn al weken aan het lobbyen tegen Blair als president van de Europese Raad. El presidente, sprak partijleider David Cameron laatdunkend.

Minimaal
Maar de conservatieve lobby tegen Blair lijkt onnodig, want de steun voor Blair is op het vasteland minimaal. Alleen de Italiaanse premier Silvio Berlusconi en de Franse minister van Buitenlandse Zaken Bernard Kouchner steunen Blair nog openlijk. Wat de Duitse bondskanselier Angela Merkel vindt, weet niemand, terwijl zij de zwaarste stem in het kapittel heeft.

Het lot van CDA-premier Jan Peter Balkenende – die nu al wekenlang ontkent dat hij kandidaat is maar in de internationale media als kanshebber wordt getipt - ligt grotendeels in Merkels handen. Wil zij een ster die namens Europa handjes schud of een voorzitter die achter de schermen het verkeer tussen de lidstaten in goede banen leidt en de Europese toppen goed voorbereidt?

Tsjechen
De spanning zal nog wel een voortduren. Eerst moeten de regeringsleiders en staatshoofden op hun top vandaag en morgen in Brussel akkoord gaan met een tegemoetkoming aan de Tsjechen, wier dwarse president vreest dat het Verdrag van Lissabon Sudeten-Duitsers de mogelijkheid geeft om aanspraak te maken op hun oude bezittingen in Tsjechië. Van de weeromstuit eist Slowakije dezelfde garantie.

Ook moeten de leiders belangrijke besluiten nemen over een nieuwe Europese diplomatieke dienst en over de Europese inzet bij de klimaattop in Kopenhagen in december. Hoeveel gaat Europa bijdragen aan klimaatmaatregelen van arme landen?

Die discussie gaat niet over miljoenen, maar over miljarden euro’s, maar het thema sneeuwt compleet onder bij de slag om de topjobs. Tot verdriet van de Zweden die het roterende voorzitterschap van de Europese Unie waarnemen en zich al maanden uitsloven om met een goed resultaat in Kopenhagen te kunnen verschijnen.

Laag
De verwachtingen voor vandaag en morgen zijn laag gestemd. Al met al wordt alleen op het Verdrag van Lissabon voortgang verwacht. De vraag of Balkenende in Nederland blijft of gaat blijft vermoedelijk boven de markt hangen tot een extra Europese top in november. Intussen gaat het gelobby van de Britten en het gespeculeer van journalisten en diplomaten onverdroten voort.

Carla Joosten