Merkel en Sarkozy bepalen rol Balkenende

zaterdag 31 oktober 2009 10:01

Merkel en Sarkozy weten al wie de president van Europa gaat worden

Wie o wie is de favoriet van Angela Merkel en Nicolas Sarkozy? Het tweetal weet al wie de nieuwe voorzitter van de Europese Raad wordt. De Franse president en de Duitse bondskanselier hebben hun keuze namelijk al bepaald tijdens hun reguliere diner woensdagavond in Parijs voorafgaand aan de Europese top.

'Mevrouw Merkel en ik zijn het eens over het profiel en over de namen,’ zei de Franse president na afloop van de tweedaags top in Brussel. Sarkozy doelde op de twee topjobs van president van de Europese Raad en hoge vertegenwoordiger buitenlands beleid.

Hij wilde de namen niet noemen omdat er immers niet officieel over de jobs was vergaderd. Maar volgens hem hadden de regeringsleiders en staatshoofden al wel over de ‘kleuren’ van de functies gefilosofeerd. Merkel sprak zich voor het eerst uit en zei dat de nieuwe president uit een kleine lidstaat moet komen. Bovendien vertelde ze de pers dat Jan Peter Balkenende Duits spreekt. Kan het duidelijker?

Duits-Franse as
Wat het personeelsbeleid aangaat, functioneert de Frans-Duitse as die zo bepalend voor Europa is geweest, weer als vanouds. En die as is het eens dat Europa beter een bemiddelaar als voorzitter van het overlegorgaan van Europese regeringsleiders kan hebben dan een echte leider.

Een primus inter pares: de eerste onder de gelijken. Een beetje het profiel dat een Nederlandse premier nog had toen die nog niet echt optrad als regeringsleider maar meer als consensuszoekende voorzitter. Daar past in elk geval Tony Blair niet in.

Dat hij eerder de Britse oud-premier nog had ondersteund, deed Sarkozy luchthartig af: 'Namen die het eerst uit de hoed komen, worden het meestal niet.'

Katheder
Balkenende zelf handhaafde in Brussel zijn staatsmannelijke houding tot het einde. Het kwam goed uit dat het decor voor de Nederlandse persconferenties in de kelder van het vergadergebouw zojuist was aangepast: van een beetje onderuit gezakt achter een tafel, nu rechtop, net als in Den Haag, achter een katheder.

Dit keer veroorzaakte de premier wel nieuws door een eventueel vertrek naar Brussel niet zonder meer uit te sluiten. Nee, nu was de vraag ‘prematuur.’

Het moet wel heel gek lopen wil Balkenende ergens in november niet uitverkoren worden. Een Franse journalist concludeerde dat de EU-leiders een middelmatig type zoeken en daar zou Balkenende aan voldoen.

Duits
Merkel schetste een profiel van iemand die goed overweg kan met alle lidstaten en conflicten kan oplossen. En dat is weer letterlijk uit het profiel dat de Benelux eerder neerlegde in een memorandum.

Zo plaveiden de lage landen en het groothertogdom samen de weg voor de premier, die het CDA-leiderschap al eens net zo onverwacht toegeworpen kreeg als nu dat van de Europese Raad.

In het Verenigd Koninkrijk, dat de kandidatuur van Tony Blair volledig in rook zag opgaan, wordt inmiddels de balans opgemaakt. Met de keuze van een meer faciliterende president in plaats van een die Europa tussen China en Amerika voortstuwt in de vaart der volkeren, zou Europa wel eens irrelevant kunnen worden, treuren de Britten.

Carla Joosten