'Europa dreigt een museum te worden'

woensdag 24 februari 2010 10:02

De dreigende muntcrisis, een van de factoren die de slechte staat van de EU aantonen

Een dreigende muntcrisis, vriendjespolitiek, gesteggel over de nieuwe spelregels en achterblijvende investeringen in de economie. Het gaat niet goed met de Europese Unie.

De economische crisis met de deplorabele staat van de Griekse financiën houdt de gemoederen uiteraard flink bezig. Het is niet louter een Griekse tragedie en het draait ook niet alleen om het lot van de euro, maar ook om eigenbelang.

Nogal wat banken uit Duitsland en andere Europese landen hebben in Griekenland geld uit staan. Die willen natuurlijk ooit hun geld terug en daarom willen ze dat de lidstaten ervoor zorgen dat Griekenland er weer bovenop komt. Iets waar het voorlopig nog niet naar uit ziet.

Washington
Met het bestuur van de Europese Unie gaat het al niet beter. De benoeming van een ambtenaar tot ambassadeur in Washington is illustratief. De belangrijkste diplomatieke post van de Unie ging niet naar een voormalig minister die zijn sporen in de diplomatie heeft verdiend, maar naar een vriendje van voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie, de uitvoerende dienst van de Unie.

Joao Vale de Almeida wordt het nieuwe hoofd van de Delegatie van de Europese Unie in Amerika. Zeg maar de ambassade van de EU. Hij zal de Ierse oud-premier John Bruton opvolgen die vijf jaar in Washington zat. De Almeida (53) is net als Barroso Portugees en werkt al 27 jaar als ambtenaar in Brussel. Op dit moment is hij directeur generaal externe betrekkingen. Daarvoor leidde hij vijf jaar het kabinet van Barroso.

Verrassing
De benoeming van de Portugees kwam als een volslagen verrassing voor de Europese ministers van Buitenlandse Zaken. Die wisten niet beter dan dat de post in Washington zou worden meegenomen in het totaalplaatje van de nieuwe buitenlandse dienst, de European External Action Service, die in april in de steigers moet staan.

Deze dienst, die wereldwijd gaat opereren en minstens zesduizend diplomaten zal tellen, moet Europa op buitenlands politiek terrein vertegenwoordigen. Samen met Catherine Ashton, de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, moeten de diplomaten de Europese Unie op het wereldtoneel met één stem laten spreken en gezamenlijke belangen behartigen.

Baantjes
De diplomaten worden gerecruteerd uit de Brusselse instellingen, uit de bestaande 130 vertegenwoordigingen die de Unie nu al wereldwijd heeft en uit de 27 lidstaten. Er zijn mooie baantjes te verdelen en die in Washington was er een van.

Maar die is dus nu al vergeven aan de landgenoot van Barroso. De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Carl Bildt, stak zijn ongenoegen over de onverhoedse benoeming in Brussel niet onder stoelen of banken en vond dat er in elk geval overleg over had moeten zijn. Zijn collega’s steunden hem.

Lissabon
Maar Ashton, die ontkent door Barroso onder druk te zijn gezet zoals velen veronderstellen, bleef erbij dat Almeida de juiste man in Washington is. Ze wees erop dat de benoeming formeel ook onder de competentie van de Europese Commissie viel, want de vacature dateert van oktober en het Verdrag van Lissabon, waarin de oprichting van de nieuwe dienst is opgenomen, ging pas per 1 december in.

Zulk verweer is typisch voor de Europese Unie. Bijna tien jaar is er gepraat over het Verdrag van Lissabon en nog wordt er gesteggeld over de regeltjes. Ashton heeft de ministers van Buitenlandse Zaken in de Unie gerustgesteld: bij alle volgende topbenoemingen zullen ze geconsulteerd worden.

Wonde
De Zweedse minister Bildt legde dinsdag in Brussel de vinger op nog een veel ernstiger wonde: de Europese Unie blijft hopelijk achter als het gaat om investeringen in onderzoek en ontwikkeling. Als het zo door gaat dreigt de Unie niet alleen de concurrentieslag in de wereld te verliezen, maar een museum te worden, zei Bildt tijdens een debat bij het European Policy Centre.

'Er is een toenemende tendens dat de Europese Unie steeds meer als een interessant museum wordt gezien. Als we niet meer investeren in R&D zal de EU verder aan geloofwaardigheid verliezen op het wereldtoneel. We moeten van de EU een aantrekkelijk model maken in plaats van een museum.'

Misschien dat de Europese leiders daar weer aan toe komen als alle stof rond het Verdrag van Lissabon eindelijk is neergedaald, alle nieuwe baantjes zijn ingevuld en de eurocraten zich weer kunnen concentreren op het gewone werk.

Carla Joosten