Cosmetisch succes voor Balkenende in Brussel

Premier Balkenende is wel blij met zichzelf over het nieuwe Europese verdrag dat geen Grondwet meer zal heten, maar waar gaan zijn succesjes eigenlijk over? Ook in dat nieuwe verdrag wordt op grote schaal nationale zeggenschap overgeheveld naar Brussel.

Syp Wynia

Premier Jan Peter Balkenende was erg ingenomen met het akkoord dat vanochtend in Brussel werd bereikt over het nieuwe Europse verdrag, dat de afgestemde Europese Grondwet moet vervangen.

‘Met dit resultaat is volop recht gedaan aan de opvattingen en gevoelens van de Nederlandse bevolking’, aldus Balkenende vanochtend om half zes, na twee dagen vergaderen.

Inzet
Heeft Balkenende gelijk met het compliment dat hij zichzelf en de collega-bewindslieden Maxime Verhagen en Frans Timmermans gaf? Dat valt te bezien.

De inzet voor de Nederlandse onderhandelingen voor het nieuwe verdrag was eigenlijk gedicteerd door PvdA-leider Wouter Bos, die een jaar geleden zei dat als het nieuwe verdrag op de afgewezen Grondwet zou lijken, er opnieuw een Nederlands referendum moest komen.

Fratsen
Dus werd er in het regeerakkoord vastgelegd dat het nieuwe verdrag wezenlijk anders moest zijn dan de Grondwet – uiteraard om zo een nieuw Nederlands referendum te kunnen omzeilen.

En daarom was er Balkenende c.s. veel aan gelegen om opgeblazen fratsen als de titel ‘Grondwet’, de Europese vlag, het Europese volkslied en de Europese nationale feestdag uit het nieuwe verdrag te krijgen.

Dat was al weken geleden gelukt. Bovendien haalde het kabinet ietsje meer mogelijkheden binnen voor de Tweede Kamer om samen met andere nationale parlementen megalomane plannen van de Europese Commissie in een vroeg stadium te torpederen.

Met de voorwaarden voor nieuwe uitbreidingen van de Europese Unie kan iets minder makkelijk de hand worden gelicht. Dat is allemaal meegenomen.

Bevoegdheden
Die zogenaamde successen van Balkenende gaan voorbij aan de kern.

En de kern van de afgestemde Grondwet was de overheveling van een gigantisch pakket bevoegdheden naar Brussel en Straatsburg, en het verlies van het Nederlandse vetorecht op zulke vitale zaken als strafrecht, immigratie en de toegang van buitenlanders tot de Nederlandse sociale zekerheid.

Waardeloos
Die soevereiniteit wordt, net als in de Grondwet, ook in het nieuwe verdrag weggegeven omdat dat de ‘slagvaardigheid’ van de EU ten goede zou komen. Of omdat het democratischer zou zijn als niet de Tweede Kamer in Den Haag, maar het Europees parlement in Straatsburg beslist.

Die weggegeven nationale zeggenschap komt nooit meer terug. Daar gaat het om. En op dat vlak heeft Balkenende helemaal niet bereikt.

Sterker nog: Balkenende wilde zich niet eens inzetten voor het inperken van nieuwe machtsoverdrachten. Tegen die achtergrond zijn Balkenendes cosmetische succesjes, eigenlijk alleen bedoeld om een nieuw referendum te voorkomen, niet veel waard.