Nu ook heibel bij de SP: dat kon niet uitblijven

Nu het partijmanagement van de SP censuur pleegt, is de geest uit de fles. Marijnissen kan discussie over democratisch gehalte partij niet uit de weg gaan

Carla Joosten

De SP was tot nu toe een baken van rust, ook al groeide de partij bijna uit zijn voegen. Een bijna onwerkelijke situatie in de politiek. Het wekt geen verbazing dat nu ook de rust bij de SP is verstoord. De rigide interne partijcultuur staat opeens volop ter discussie.

Jan Marijnissen wekt bewondering om zijn leiderschap. In tegenstelling tot zijn concurrenten is hij op ideologisch gebied de weg niet kwijt. Ook zijn leiderschap staat niet ter discussie. In partijen als de VVD en in mindere mate de PvdA is er strijd over, terwijl SP het zelfs zonder zijn zieke leider Marijnissen probleemloos redde. En dat terwijl de SP in de Tweede Kamer afgelopen jaar groeide van 9 naar 25 zetels.

Kon het goed blijven gaan? Zoveel rust aan een politiek front is verdacht en dat blijkt nu wel.

Partijsecretaris Hans van Heijningen pleegt pure censuur door een artikel uit het partijblad te halen dat diepgeworteld ongenoegen blootlegt bij de basis van de partij.

Aanleiding is de bezetting van de zetels in de senaat. Net als in andere partijen wordt ook bij de SP landelijk geregisseerd wie er in de Eerste Kamer komt. De leden van Provinciale Staten hoeven alleen nog maar te stemmen. De meesten voegen zich naar die partijdiscipline.

Dit jaar ging het zowel bij het CDA als de SP mis en stemden enkele statenleden op de afgevaardigden van hun voorkeur. Bij het CDA werd het conflict in der minne geschikt en heeft de met voorkeur gekozen senator beloofd zijn zetel halverwege ter beschikking te stellen aan de kandidaat van de partij.

Bij de SP besloot het met vijf voorkeursstemmen gekozen Overijsselse Statenlid Duzgun Yildirim zijn zetel in te nemen. Dit tot ongenoegen van de partijtop. Yildirim is intussen een actie begonnen om de SP te democratiseren.

Tot nu toe had hij amper een podium, want de SP heeft zijn weblog van de partijsite gehaald. Een staaltje van maoïstisch machtsdenken - niemand mag afwijken van de partijlijn - waarvan Marijnissen toch altijd zegt dat hij het heeft afgezworen.

De SP kampt in den lande geregeld met affaires rond weerspannige of slecht functionerende volksvertegenwoordigers. Marijnissen heeft zijn Haagse discipelen keurig in het gelid, maar zijn machtige arm reikt niet ver genoeg om alle kameraden te disciplineren.

Marijnissen - niet alleen fractievoorzitter, maar ook partijvoorzitter, doet er goed aan om open te staan voor kritiek uit eigen gelederen. De SP is toe aan een onderzoek naar het democratische gehalte van de partij.