Btw: spilziek kabinet legt rekening bij burger

Het vierde kabinet-Balkenende kwam er niet uit en verhoogde toen maar de btw. Die gaat van 19 naar 20 procent: een lastenverhoging met meer dan vijf procent. Dat is snel geld verdienen, voor de staat tenminste

Syp Wynia

De verrassende ontknoping van het eerste begrotingsoverleg van het vierde kabinet-Balkenende is de verhoging van de omzetbelasting, de btw. Het hoogste tarief gaat een procentpunt omhoog, van 19 naar 20 procent. Dat moet 2 miljard euro opleveren.

De btw-verhoging is feitelijk een belastingverhoging met meer dan 5 procent op alles wat burgers kopen. Dat is niet mis: 2 miljard euro gedeeld door 16 miljoen Nederlanders is gemiddeld 125 euro per Nederlander.

Het kabinet zal op Prinsjesdag de indruk wekken dat de btw-verhoging eigenlijk geen belastingverhoging is, omdat tegelijkertijd ook de ww-premie wordt verlaagd en dat de lastenverlaging die daarmee gepaard gaat evenveel bedraagt als de opbrengst voor de staat van de btw-verhoging, namelijk zo’n 2 miljard euro per jaar.

Werkloosheid
Die vergelijking gaat echter niet op. De ww-premie kan naar beneden omdat de werkloosheid op dit moment relatief laag is en omdat de ww-premie de afgelopen jaren te hoog was vastgesteld, waardoor er overschotten zijn ontstaan.

Het is altijd mogelijk dat er weer meer gebruik gemaakt gaat worden van de ww – ook al omdat dit kabinet geen strakkere ww-maatregelen in petto heeft - maar het is hoogst onwaarschijnlijk dat de btw dan weer naar beneden gaat.

De btw-verhoging is voor het kabinet een makkelijke methode om snel geld te verdienen nu er geld nodig is om de extra uitgaven voor wijken, ambtenarensalarissen, onderwijs en ontwikkelingshulp te betalen, terwijl de zorgkosten blijven stijgen.

Bovendien vond het kabinet dat er extra geld naar de minima moest, omdat ook hun koopkracht onder druk staat. Maar het eind van het liedje is dat de btw-verhoging kan worden opgeteld bij de reeks van lastenverhogingen die het kabinet toch al in petto had.

Duitsland
Het heeft er alle schijn van dat Balkenende, Bos en Rouvoet de kunst hebben afgekeken van Duitsland, waar de btw begin dit jaar van 16 naar 19 procent steeg, zonder dat de economie daar meteen klappen van kreeg. Maar bondskanselier Angela Merkel was wel heel 'lucky' met het moment van invoeren, namelijk bij een oplopende economische groei.

Inmiddels zijn de economische ontwikkelingen ook in Nederland onzekerder. Er zitten toch al prijsstijgingen aan te komen en daar komt de hogere btw nog eens bovenop. In het algemeen kan een btw-verhoging nuttig zijn, als die gepaard gaat met een minstens zo grote structurele verlaging van andere belastingen.

Maar dat doet dit kabinet niet. De btw gaat structureel omhoog en andere belastingen en accijnzen ook.

De zaak is simpel: het kabinet kwam er niet uit, de uitgaven zouden en moesten omhoog en de rekening wordt bij de burger gelegd.