Rapport Lucia de B. wijst niet per se op onschuld

Het is voorbarig om de zaak-Lucia de B. een rechterlijke dwaling te noemen. Ook al is er in het onderzoek veel misgegaan, dat betekent niet automatisch dat de Haagse verpleegkundige onschuldig is

Lucia de B. kreeg levenslang voor zeven moorden en drie pogingen daartoe op ernstig zieke baby’s en bejaarden. Ondanks haar veroordeling tot in de hoogste instantie blijft er in de samenleving en onder deskundigen twijfel bestaan. De zaak is al een keer door de Hoge Raad terugverwezen naar een ander Gerechtshof, maar het vonnis bleef in stand.

Nu pleit de ‘Commissie evaluatie afgesloten strafzaken’ onder leiding van de Arnhemse advocaat-generaal Jan-Willem Grimbergen ervoor de zaak opnieuw te herzien. In het gisteren vrijgegeven rapport stelt de commissie dat recherche en Openbaar Ministerie onvoldoende oog hadden voor alternatieve scenario’s.

Baby
Bovendien zijn medisch deskundigen het oneens over de doodsoorzaak van een van de baby’s. Haar als moord uitgelegde dood diende voor de rechters als kern voor het ‘schakelbewijs’ in de andere zaken. Twijfel aan de eerste zaak zou die ‘keten’ onderuit kunnen halen.

Kernvraag is of deze twijfel een zogeheten novum betreft: een nieuw feit dat ten tijde van de veroordeling nog niet bekend was. Alleen in dat geval kan de Hoge Raad een herziening gelasten. Maar die twijfel bestaat al langer.

Dagboek
De zaak-Lucia de B. is uiterst gecompliceerd omdat direct bewijs ontbreekt en Lucia zelf ontkent. Overigens kunnen passages uit haar dagboek wel als bekentenis worden uitgelegd.

Noodgedwongen waren de rechters voor hun oordeel echter voornamelijk aangewezen op indirect bewijs en op de expertise van deskundigen. Juist die deskundigen voeren steeds meer een stammenstrijd. Aan rechters de lastige taak om uit die tegenstrijdige adviezen hun conclusies te trekken.

Deskundigen op hun beurt moeten voorzichtig zijn in hun adviezen. Alleen de feiten tellen. Het is een veeg teken dat één van de deskundigen – een toxicoloog - twee jaar na dato terugkomt op zijn eerder ingenomen standpunt. Maar zelfs als de zaak wordt heropend, is het de vraag of Lucia vrijkomt.