Slap kabinet zorgt voor extra bijstandstrekkers

Door Syp Wynia

Het tweede kabinet-Balkenende zorgde met een strenge bijstandswet voor een spectaculaire terugloop van de bijstand. Het vierde kabinet-Balkenende laat de teugels vieren. Dan is het niet verbazingwekkend dat 100.000 bijstandsklanten als vanouds ongemoeid worden gelaten

Syp Wynia

Honderdduizend mensen die best zouden kunnen werken worden door de gemeentelijke sociale diensten niet achter de broek gezeten. Bijna een derde van de sociale diensten doen geen moeite hen aan het werk te zetten. Die cijfers zijn door de organisatie van directeuren van de sociale diensten, Divosa, zelf naar buiten gebracht.

Die alarmerende cijfers vallen extra op, omdat het aantal bijstandstrekkers de afgelopen jaren juist spectaculair daalde. Dat was het directe gevolg van de invoering, per 1 januari 2004, van de Wet Werk en Bijstand, die er voor zorgde dat gemeenten die hun bijstanders van de bank trok het aldus ‘verdiende’ bijstandsgeld zelf mochten houden en aan andere zaken konden besteden.

Kansloos
Voorafgaand aan de invoering van de nieuwe bijstandswet beschouwden de sociale diensten de meerderheid van hun klanten als kansloos op de arbeidsmarkt, waardoor ze ongemoeid tot hun 65 ste bijstand konden trekken. Onder het nieuwe regime zakte het aantal eerdere kanslozen plotseling spectaculair.

Zoals dat altijd gaat, verloopt het succes van zo’n nieuwe wet als de overheid niet bij de les blijft. Het huidige, vierde kabinet-Balkenende, liet de teugels vieren en meteen is te zien dat de terugloop van het aantal bijstandstrekkers stagneert en dat grote aantallen mensen als vanouds ongemoeid in de kaartenbakken blijven zitten.

Extraatjes
Sinds het aantreden van het trio Balkenende, Bos en Rouvoet mogen gemeenten weer een eigen inkomensbeleid voeren, waardoor er weer allerlei gratis extraatjes worden uitgedeeld aan bijstandstrekkers. Bijstandmoeders met jonge kinderen hoeven niet meer aan het werk, hoewel de nog maar pas ingevoerde werkplicht een spectaculair succes was gebleken. Ondertussen neemt de instroom in de bijstand toe door het generaal pardon voor 26.000 eerder afgewezen asielzoekers. Het enige goede plan is de invoering van een werkleerplicht voor jonge bijstandtrekkers, maar het moet nog maar blijken of dat voornemen werkelijk wat uithaalt.

Na een paar nuttige jaren vloeit de winst van de strengere bijstandswet dus al weer weg. Terwijl er nog steeds werk te over is en Oost-Europeanen worden binnengehaald om vooral ongeschoold en laaggeschoold werk te doen, laten de sociale diensten 100.000 bijstandsklanten zitten waar ze zitten. Het huidige kabinet-Balkenende heeft dat helemaal aan zichzelf te danken.