Swaffelen Woord van het Jaar 2008? Wat een kul

Eerbiedwaardige instituten als Onze Taal en Van Dale zetten hun reputatie op het spel met Woord van het Jaar dat niet eens van 2008 is

Door René van Rijckevorsel

Deel van het beeldmerk van de Woord van het Jaar-website (screenshot)

Je kon er gisteren niet omheen. Overal - behalve op deze site - werd klakkeloos gewag gemaakt van het feit dat 'swaffelen' Woord van het Jaar 2008 is geworden.

Gratis dagblad De Pers had met het eerbiedwaardige Genootschap Onze Taal en De Grote Van Dale een website in het leven geroepen en met veel tamtam een heuse internetverkiezing georganiseerd.

Opgewonden
Op de in november vastgestelde shortlist stonden ook 'woorden' als 'duyvendakken' (moedwillig jokken over het verleden) en 'smirten' (roken en flirten tegelijkertijd).

Maar een ruime meerderheid van de stemmen, 57 procent, ging naar 'swaffelen': met het mannelijk geslachtsdeel tegen een object aantikken, om aldus opgewonden te raken.

Swaffelen? Hoofdredacteur Ton den Boon van Van Dale en directeur Peter Smulders van Onze Taal moeten zich dezer dagen enigszins ongemakkelijk voelen. En niet alleen omdat het woord een plat gebruik uitdrukt.

Gemanipuleerd
Allereerst is de verkiezing van het Woord van het Jaar gemanipuleerd door weblog GeenStijl dat de  - overwegende mannelijke -  bezoekers opriep om op 'swaffelen' te stemmen.

Dat hadden de organisatoren kunnen weten. GeenStijl doet dit vaker. Zo werd in 2005 Rachel Hazes tot 'Nederlander van het Jaar' gemanipuleerd in de Volkskrant, die inmiddels met de online-verkiezing is gestopt.

Maar erger is dat swaffelen helemaal geen woord van 2008 is. Al in 1996 werd swaffelen gebruikt in het Groningse studentenmilieu. Vaak in combinatie met 'rimmen'. (De betekenis van 'rimmen' onthouden we u uit zedelijke overwegingen, maar wellicht duikt het in 2009 op als nieuw woord!)

YouTube
Alleen omdat er dit jaar een filmpje op YouTube circuleerde waarop een student stond te 'swaffelen', dat weer werd uitgezonden in het tv-programma Spuiten en Slikken, kwam het bovendrijven als kanshebber voor Woord van het Jaar.

Hallo daar, Onze Taal en Van Dale! Nemen jullie jezelf nog wel serieus? Denken jullie wel om je reputatie? Een jaar waarin de wereld bijna tot stilstand kwam door een krediet- of bankencrisis, en waarin een nieuwe Amerikaanse president werd gekozen, had een waardiger en écht woord van het jaar verdiend, dan dit brallerige swaffelen dat al minimaal twaalf jaar oud is.