Mag homo nu wel of niet voor de klas?

Christelijke scholen mogen homoseksuele leraar weigeren. De Raad van State adviseert om discriminatie bij uitzondering toe te staan - alleen heet het anders.

Door Arthur van Leeuwen

Het staat scholen vrij om verregaande beroepsvereisten te stellen aan docenten ordeelde de Raad van State

Geef Christelijke scholen de ruimte om homoseksuele leraren te weigeren, als ze kunnen aantonen dat dit rechtstreeks valt te herleiden tot de godsdienst of levensbeschouwing die de grondslag vormt van de instelling.

Dat adviseert de Raad van State in een nog vertrouwelijk advies aan het kabinet. Het is een poging om een einde te maken aan een tot op heden onoplosbaar probleem van botsende grondrechten.

Wat zijn die botsende rechten? Vooral christelijke scholen willen de vrijheid hebben om homoseksuele leraren te weigeren. Zij beroepen zich daarbij op artikel 23 van de Grondwet dat de vrijheid van onderwijs regelt. Maar datzelfde artikel is strijdig met artikel 1 dat discriminatie op grond van onder meer seksuele geaardheid verbiedt.

Samenwonen
Lost de Raad van State dat probleem op? De Raad wil uit de Algemene Wet gelijke Behandeling één omstreden artikel schrappen, dat zegt dat homoseksuelen niet mogen worden geweerd om ‘het enkele feit’ dat ze homo zijn.

Maar diezelfde wet geeft scholen ook de ruimte om bijkomende omstandigheden en ongewenst openlijk gedrag – meestal gewoon samenwonen – succesvol aan te voeren als reden.

In plaats daarvan zou volgens de Raad weigering beargumenteerd moeten worden met ‘beroepsvereisten’. En die moeten ‘wezenlijk’, ‘legitiem’ en ‘gerechtvaardigd’ zijn als het gaat om ‘loyaliteit’ aan de grondslag. Zo krijgen de scholen meer ruimte om zelf de termen te vinden die de homoseksuele leraar buiten de deur houden.

Laatste woord
Het laatste woord is nog niet gezegd. Aanleiding voor het advies was de eis van de Europese Commissie aan Nederland, begin dit jaar, om zich beter te houden aan een richtlijn tegen discriminatie.

Voor PvdA-minister Ronald Plasterk het moment om aan te kondigen dat hij geen uitzondering wilde maken voor christelijke scholen. Dat lijkt nu te worden omzeild door ‘beroepsvereisten’ te stellen, eveneens voortvloeiend uit Europese regels.

Anders gezegd: de Raad van State biedt niet echt een oplossing voor het opheffen van de botsing der grondrechten, maar hooguit de juridische bewoordingen om de status quo aanvaardbaarder te maken. Zo rest de homoseksuele leraar van streng-christelijke huize slechts één keuze: ergens anders voor de klas gaan staan, op een niet streng-christelijke school.