Waarom krijgt omstreden AFAB wel laatste kans?

De grote banken weigerden DSB te redden, maar concurrent AFAB krijgt wel hulp. Op voorwaarde dat AFAB-oprichter Maasbert Schouten een stap terug doet.

Door Remko Nods

AFAB krijgt de steun die DSB niet kreeg

AFAB lijkt wel een kloon van DSB. Actief in consumentenkrediet en hypotheken, aan de onderkant van de markt. De inkomsten leunen zwaar op provisies op koopsompolissen. De ambitie is om marktleider in consumentenkrediet te worden. DSB sponsorde AZ. AFAB steunt Vitesse. In beide bedrijven regeerde de eigenaar.

Ongezond
Hoe ongezond een bestuursstructuur met één dominante directeur-grootaandeelhouder is, hebben we gezien bij DSB en haar eigenaar Dirk Scheringa. Zo’n structuur is volstrekt ongeschikt voor banken en andere financiële dienstverleners, omdat dan zelden een stevige, onafhankelijke raad van commissarissen toezicht houdt op de dominante topman/eigenaar.

Tot twee maal toe werd AFAB betiteld als één van de vijftig best geleide ondernemingen van Nederland. Een behoorlijke afgang voor degenen die de kredietaanbieder selecteerden: Deloitte, VNO-NCW, Nyenrode en Management Team.

Zware druk
Onder zware druk van een zestal banken zet AFAB nu alles op z’n kop. Het verdienmodel dat AFAB afhankelijk maakte van provisies wordt ingeruild voor een model op basis van uurtarieven voor adviezen.

Rijkelijk laat, want het oude model was al sinds april dit jaar onhoudbaar geworden door wetswijzigingen die transparantie van provisies afdwingen. Maar AFAB gooit, daar ziet het naar uit althans, nog net op tijd, het roer om. Oude dossiers worden nagekeken om te zien of er klanten gedupeerd zijn door het provisiejagen.

Herstructureren
Om nog niet opgehelderde redenen willen de banken AFAB wel steunen met een financiële herstructurering, terwijl ze DSB weigerden te redden. Waarschijnlijk lag dat aan de te innige financiële banden tussen DSB Bank en DSB Beheer – de inmiddels failliete holding van Scheringa.

Interim-bestuurder Gijs van Rozendaal en gedelegeerd commissaris Martin Dupon hebben AFAB-oprichter en grootaandeelhouder Maasbert Schouten gedwongen een stap terug te zetten. Schouten bracht AFAB ook in problemen door dure acquisities en een veel te trage transformatie van het omstreden verdienmodel.

Voorbeeldonderneming
AFAB wordt nu een structuurvennootschap met een onafhankelijke raad van commissarissen, die zelf via coöptatie zijn leden benoemt. De kans is groot dat AFAB nieuwe aandeelhouders krijgt – de zes banken die de financiële herstructurering begeleiden.

Als de reorganisatie afgerond is, lijkt AFAB een voorbeeldonderneming voor de branche. Wellicht zelfs ooit rijp voor een beursgang, wat nog niet zo lang geleden de ambitie was van Maasbert Schouten.