AOW-plan kabinet komt gebutst uit de Kamer

Het staat nog helemaal niet zo vast, dat het AOW-plan van het kabinet ongeschonden door het parlement komt. Een maatregel die pas over tien jaar ingaat kan bovendien nog vaak gewijzigd worden

Door Syp Wynia

Het AOW-debat van gisteren leek een eitje, maar dat werd het niet

Het leek een eitje, voor het kabinet. Een maand geleden besloten de regeringspartijen CDA, PvdA en ChristenUnie immers hun besluit van het voorjaar om de AOW-leeftijd naar 67 jaar te verhogen door te zetten.

De regeringspartijen hebben uiteraard de meerderheid en daarmee zou het allereerste Kamerdebat over dat AOW-plan een ritueel te zijn. Maar dat werd het niet.

Niet dat het voornemen om de AOW-leeftijd in 2020 op 66 en in 2025 op 67 jaar te brengen serieus ter discussie stond. Goed, VVD en D66 willen de leeftijdsverhoging veel geleidelijker laten ingaan (een maand per jaar omhoog) en eerder laten beginnen (vanaf 2011). Dat is een verstandig alternatief, maar daar is dus allerminst een meerderheid voor.

Butsen
SP, PVV, Partij voor de Dieren en Rita Verdonk vinden het helemaal niet nodig de AOW-leeftijd te verhogen. Daar kan wat voor te zeggen zijn, omdat het kabinet volgend jaar bijna alle overheidsuitgaven onder de loep neemt. Als het kabinet toch pas in 2020 met de hogere AOW-leeftijd wil beginnen is er ook nog alle tijd om de AOW-veranderingen af te wegen tegen andere mogelijke bezuinigingen. Zo gek is dat niet.

Maar de echte butsen liep het kabinet op bij de nevenmaatregelen die het kabinet in petto heeft om mensen ook daadwerkelijk door te laten werken als ze de 65 gepasseerd zijn èn bij de maatregelen om de AOW-verandering dragelijk te maken voor wie zwaar werk heeft. Dat was een beetje te voorzien, want er bestaat als regel helemaal geen verband tussen het recht op AOW en het hebben van werk. Dat is de echte reden waarom het AOW-plan van het kabinet het 'gedrocht' is waar Mark Rutte van de VVD van spreekt.

Zware beroepen
Oppositiepartijen als GroenLinks en SP wisten juist vanwege die voorgenomen 'flankerende maatregelen' voor zware beroepen en meer werkende ouderen bressen te schieten in het kabinetsplan.

Mariëtte Hamer van de PvdA liet weten van die plicht voor werkgevers af te willen zien als dit onbedoelde effect optreedt. En alle regeringspartijen willen een soort garantie dat 65-plussers kunnen doorwerken. Voor Hamer is dat een voorwaarde om met de AOW-plannen van het kabinet in te stemmen.

Zo staat helemaal niet vast dat de AOW-leeftijdsverhoging er wel komt, tenminste op de manier waarop het kabinet het zich heeft voorgenomen. Bovendien gaat de verandering pas over tien jaar in. Er zijn tot die tijd nog heel wat Kamermeerderheden en kabinetten die er een streep door kunnen zetten, of het op zijn minst anders kunnen doen.