Minder ambassades, maar niet vanwege de EU

Het kleine Nederland heeft het op zes na grootste diplomatieke netwerk ter wereld. Dat kost een half miljard euro per jaar. Dat kan een stuk minder. Maar Nederland moet zijn diplomatieke dienst niet uit handen geven aan Brussel.

Door Syp Wynia

De Nederlandse ambassade in New Delhi

In de Tweede Kamer gaan stemmen op (VVD, PvdA) om het aantal Nederlandse ambassades te verminderen. D66, GroenLinks en SP willen dat juist niet. Vast staat dat Nederland een zwaar opgetuigde diplomatieke dienst heeft.

Absurd
Nederland heeft een kwart meer ambassades dan vergelijkbare landen. Al met al werken er in Den Haag en in het buitenland 7.000 Nederlandse en ‘lokale’ werknemers in de Nederlandse diplomatieke ambtenarij. Dat is natuurlijk absurd.

De verklaring? Ten eerste geeft Nederland veel ontwikkelingshulp en dat ook nog eens aan veel landen. Vandaar dat er in bijna ieder Afrikaans land een vaak nieuwe, grote Nederlandse ambassade staat met veel personeelsleden.

In de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba, bijvoorbeeld: een gloednieuwe, dure Nederlandse ambassade met 53 personeelsleden. De enige verklaring: ontwikkelingshulp. Want Nederlanders wonen er nauwelijks en de handelsbetrekkingen stellen niets voor.

Nostalgie
Er zijn meer verklaringen. Om nostalgische redenen wordt er in een voormalige kolonie als Indonesië een gigantische ambassade aangehouden. Nog een verklaring: het optuigen van ambassades in landen waar veel immigranten vandaan komen (Turkije, Marokko). Het Nederlandse drugsbeleid zorgt voor heel veel Nederlandse gevangenen (2.600, meer dan landen als Frankrijk) in het (verre) buitenland, waar de ambassades ook naar om moeten kijken.

Nederlandse uitkeringen worden in het buitenland verstrekt. En bedrijven als Shell hebben ook graag een ‘eigen’ Nederlandse ambassade, reden waarom er in alle Golfstaatjes een Nederlandse ambassadeur is.

Invloed uitoefenen
En dan is er ook nog het mistige idee dat dit grote, kostbare netwerk nodig is voor de ‘invloed’ van Nederland in de wereld. Maar wat voor invloed, voor wie, met welk doel? Cynici die zeggen dat het er vooral om gaat dat Nederlandse diplomaten en politici zo kunnen opsnijden en baantjes kunnen opeisen hebben waarschijnlijk gelijk.

Het kan dus veel goedkoper. Dat zal ook moeten, want de diplomatieke dienst (en trouwens ook de ontwikkelingshulp) staat ook op de lijst van onderwerpen waarop in totaal 35 miljard moet worden bezuinigd. Maar dat wil weer niet zeggen dat de diplomatieke dienst wel kan worden uitbesteed aan de Europese Unie.

EU-ambassades
Dezer dagen krijgt Brussel een soort minister van Buitenlandse Zaken, met ook weer een eigen diplomatieke dienst van duizenden ambtenaren. Er gaan stemmen op om de Haagse diplomatie deels over te doen aan Europa. Dat zou ook weer dom zijn. Het is heel verstandig om op onderdelen samen te werken met de ambassades van andere Europese landen. Maar als je je diplomatie uit handen geeft aan Brussel hef je Nederland weer een beetje op. Daar is geen enkel Nederlands belang mee gediend.