Een minaret is niet zomaar een toren

Overheden zijn te lang te meegaand geweest bij het ingaan op eisen uit islamitische kring. De minaret staat model voor de meegaandheid van politici jegens de islam

Door Syp Wynia

Twee minaretten van de Aya Sofia in Istanbul. Dit is van origine een christelijke kerk, gebouwd rond het jaar 500 na Christus

De Zwitsers hebben met overtuigende meerderheid de bouw van nieuwe minaretten in hun land per referendum verboden. Dat besluit zorgt voor veel ophef.

De Zwitserse regering is bang dat islamitische landen onaardig tegen Zwitserland gaan doen, Europese politici voelen zich geroepen er een mening over te hebben en islamitische landen zien er een bevestiging in van de opkomst van ‘racistische, xenofobe en extremistische’ stromingen in Europa.

Verbazing
Geert Wilders noemt de uitslag van het Zwitserse referendum ‘een enorme doorbraak’, wat geen verbazing mag wekken, want Wilders vindt ook dat er geen nieuwe moskeeën meer gebouwd mogen worden - laat staan minaretten.

PvdA-minister Guusje ter Horst vindt het maar goed dat er in Nederland geen besluitvormend referendum bestaat. Dat mag ook geen verbazing wekken, want zij verklaarde deze zomer te snakken naar een opstand van de elite tegen het populisme.

Geloofsvrijheid
Er wordt wel beweerd dat het besluit van de Zwitserse bevolking geen stand kan houden bij de Europese rechter, omdat het een inperking van de geloofsvrijheid is.

Maar het Zwitserse besluit perkt de geloofsvrijheid niet in. Het beperkt ook de bouw van islamitische godshuizen niet, leidt niet tot het afbreken van minaretten, maar bepaalt slechts dat er geen nieuwe minaretten gebouwd worden. Het is wel een inperking van de ostentatieve zichtbaarheid van de islam in het Zwitserse landschap.

Straatbeeld
De Zwitsers zijn niet de enige Europeanen die de aanwezigheid van de islam in het straatbeeld en in het maatschappelijk verkeer niet als verrijking ervaren. De Zwitsers zijn ook niet de enige Europeanen die de het oprukken van de islam niet als een vooruitgang, maar als een verlies ervaren.

De minaret blijkt voor veel Zwitserse kiezers ook model te staan voor de meegaandheid van politici jegens de islam.

Gotspe
Dat de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Bernard Kouchner, het Zwitserse besluit veroordeelde is een gotspe. Frankrijk kent een hoofddoekverbod in het onderwijs. Met dat besluit is een ingrijpender grens gesteld aan de islamisering van Frankrijk dan de Zwitsers met hun minarettenbesluit hebben gedaan.

Minaretten hebben geen enkele betekenis voor de geloofsbeleving van moslims, maar wel als demonstratie van islamitische ambities, dan wel islamitische dominantie in de (ontvangende) samenleving.

In islamitische landen fungeren ze als symbool van islamitische dominantie. Vanuit de islamitische toren wordt iedereen – niemand kan zich er aan onttrekken – vijf keer per dag opgeroepen tot het knielen voor en het aanbidden van Allah. Het is niet zo’n gek idee als de Zwitsers niet die kant op willen.

Verbeten strijd
De minaret is niet zomaar een toren, het is een symbool van demonstratieve aanwezigheid. Dat blijkt ook uit de verbeten strijd die moskeebesturen als die van de Amsterdamse Westermoskee jarenlang hebben gevoerd om niet alleen een moskee met een minaret te mogen bouwen, maar dat die minaret ook royaal boven alle omringende bebouwing moest uitsteken.

Voor een totaalverbod op de minaret is geen reden, maar moskeebesturen – vaak gesponsord door rijke Arabieren - zouden zich ook wel eens mogen intomen bij het opleggen van hun bouwkundige assertiviteit op de omringende (Nederlandse) omgeving. En anders moeten overheden dat maar doen. Dat kan ook zonder referendum.