Luchthavens blijven lek: amateurisme viert hoogtij

Door amateurisme kon een moslimterrorist bijna een bomaanslag uitvoeren in een vliegtuig naar Detroit. De aanslag had voorkomen kunnen worden, maar privacy wordt in Nederland belangrijker geacht dan veiligheid

Door Gerlof Leistra

De aanslag van de 23-jarige Nigeriaan Abdul Farouk Umar Abdulmutallab mislukte onder meer door amateurisme

Wat opvalt aan de verijdelde vliegtuigaanslag boven Detroit, is het amateurisme van zowel de Nigeriaanse terrorist als van de inlichtingendiensten. Blijkbaar heeft de terrorist niet goed opgelet tijdens zijn jarenlange colleges techniek in Londen en zijn spoedcursus terreur in Jemen: hij had voldoende explosieven – vermoedelijk pentriet, een grondstof van semtex – meegesmokkeld, maar wist het goedje niet tot ontploffen te brengen.

Naaktscan
Dat hij het spul ongezien aan boord kreeg, is te wijten aan niet sluitende controle op Schiphol. Naar nu blijkt wordt die overigens ook vaak door nauwelijks opgeleide beveiligers uitgevoerd.

Op zich is pentriet niet te zien voor detectieapparatuur. Dat kan wel met de zogenoemde naaktscan, maar die wordt vanwege ‘de privacy’ niet standaard gebruikt. De man is ook niet of slechts oppervlakkig aan zijn lijf gefouilleerd.

Dat was ongetwijfeld wel gebeurd als de marechaussee op Schiphol wist wat voor vlees zij in de kuip had. De Nigeriaan stond nota bene als terreurverdachte gesignaleerd bij de Amerikaanse inlichtingendiensten, maar kon toch ongestoord met een geldig Amerikaans visum van Lagos via Schiphol naar de Verenigde Staten vliegen. Dat getuigt van een schokkend amateurisme en falende communicatie. Waarom wist Schiphol dat niet?

Veiligheid boven privacy
Natuurlijk vallen luchthavens nooit volledig te beveiligen: terroristen weten altijd weer een gaatje te vinden. Dat de naaktscan stuit op privacybezwaren is geen reden om dit middel achterwege te laten. Veiligheid gaat boven privacy. Bovendien kunnen de beelden van deze apparatuur automatisch worden bekeken: ze zijn geen voer voor gluurders.

Dat de geplande aanslag boven Detroit werd voorkomen, is te danken aan heldhaftig optreden van een Nederlandse passagier, Jasper Schuringa. Met zijn snoekduik voorkwam hij dat het amateurisme van de professionals honderden slachtoffers eiste.