Pyrrusoverwinning levert PvdA uiteindelijk niets op

Balkenende erkent zijn ongelijk in de Irak-kwestie. Maar de zegevierende PvdA toonde zich een draaitol

Door Eric Vrijsen

De PvdA behaalt een triomf op het CDA, maar zal er weinig aan hebben

De strijd is gestreden. De kruitdampen trekken op. Premier Jan Peter Balkenende (CDA) is gehavend. Maar hij is niet de enige die schade opliep tijdens de politieke crisis over het rapport-Davids.

Gisteravond laat bleek dat ook een meningsverschil tussen PvdA-vicepremier Wouter Bos en PvdA-fractieleider Mariëtte Hamer de coalitie op het randje van de afgrond bracht. 
 
Deemoed
Balkenende heeft zichzelf geen dienst bewezen door dinsdagmiddag tijdens een persconferentie enkele bevindingen van het rapport Davids (pdf) in twijfel te trekken.

Vannacht moest hij in de Tweede Kamer erkennen dat de commissie Davids, die de Irak-besluitvorming van Balkenendes eerste kabinet onderzocht, toch een punt had.

'We moeten niet al te krampachtig zijn,' zei de premier. 'Met de kennis van nu zou ik het tóen anders hebben gedaan.' Dat was de maximale deemoed die Femke Halsema (GroenLinks) uit hem kon persen.

Tweespalt
In het debat werd duidelijk dat de kabinetscrisis niet alleen was ontstaan doordat de persverklaring van Balkenende slecht viel bij Hamer en haar PvdA-fractie.

 Er was ook tweespalt in de PvdA: tussen Hamer en vice-premier Bos. Die laatste had namelijk dinsdagmiddag eerst ingestemd met Balkenendes persverklaring. Een uur later liet Bos zich door Hamer terugfluiten.

Het parlementaire steekspel hierover was voor een normaal mens niet meer te volgen. Rita Verdonk deed daarom niet eens mee aan de Haagse vertoning.

Balans
PVV-fractieleider Geert Wilders was er wel, maar onthield zich lange tijd van interrupties. Pas na middernacht maakte hij de balans op: 'Mijnheer Balkenende, u heeft uw verschrikkelijke coalitie weer een paar weken kunnen rekken. Gefeliciteerd! U durft niet naar de kiezer. Maar ik voorspel: nog dit jaar gaan we naar de stembus.'

Balkenende leed gezichtsverlies, maar vooral bij degenen die toch nooit op hem stemmen. Tegenover de eigen achterban toonde hij zich een regeringsleider die – net als een meerderheid van de bevolking – het onverantwoord vond een kabinet op te blazen vanwege het rapport-Davids.

Dat de Haagse hyena’s hem wilden verscheuren, maakt Balkenende in de provincie alleen maar populairder.

Wespennest
De PvdA behaalde een triomf op Balkenende, want de premier erkende eindelijk zijn ongelijk in de kwestie-Irak. Maar de PvdA manifesteerde zich ook weer als een draaitol en een wespennest.

Het jarenlange conflict tussen CDA en PvdA over de politieke steun aan de invasie van Irak is nu voorbij. Volgende maand zal de Kamer over de inhoud van het rapport Davids debatteren, maar dan is de scherpte weg. Op zich heeft de PvdA gewonnen.

Maar veel plezier zal de PvdA daar niet aan beleven. Het ging gepaard met zoveel ongeloofwaardige formuleringen dat deze zege de PvdA echt niet terugbrengt in de gratie van de kiezers.