Ondanks de aswolk moet vliegen mogelijk zijn

Uit angst voor ‘vliegend schuurpapier’ houden de Europese luchtvaartautoriteiten vrijwel alle toestellen nu al een halve week aan de grond. De kritiek daarop neemt toe

Door Eric Vrijsen

Vliegen boven of onder de aswolk moet mogelijk zijn

Niet omdat vulkaanas ongevaarlijk zou zijn. Want dat is het wél. De deeltjes kunnen vliegtuigmotoren abrupt doen uitvallen. Op 16 december 1989 kwam een Boeing 747 van de KLM door de roetwolk van de vulkaan Mount Redoubt in Alaska. Door koelbloedig optreden van de gezagvoerder liep dit hachelijke avontuur goed af.

Stralende hemel
Better safe than sorry. Het is in beginsel een terechte beslissing van de luchtvaartautoriteiten om geen vliegverkeer toe te staan. Maar het ongemakkelijke is de stralend blauwe hemel van de afgelopen dagen. Geen aswolk te zien. Verkeersvliegers en nu ook luchtvaartmaatschappijen mopperen dat het vliegverbod wel héél rigoureus is.

Volgens deskundigen hing de aswolk op zo’n tien kilometer hoogte. Beneden de zes kilometer was er al die dagen zelfs geen enkel risico. Dit betekent dat het luchtruim ook gedeeltelijk kon worden opengesteld. Op vijf kilometer of drie kilometer hoogte kun je prima vliegen.

Verkeersvliegers verklaren ook dat zij een aswolk overdag goed zouden kunnen waarnemen. Zeker bij helder weer. ‘We vliegen er wel omheen,’ is hun nuchtere commentaar.

Taboe
De luchtvaartindustrie is toonaangevend waar het gaat om veiligheid. Logisch, een beetje vliegtuig kost 200 miljoen. Daar ga je toch anders mee om dan met, laten weg zeggen, een quad in ruig terrein. Voorzichtigheid is een groot goed en economisch volkomen te verantwoorden.

Maar absolute veiligheid krijg je nooit. De Europese luchtvaartautoriteiten moeten een juiste inschatting durven maken van de marges waarbinnen veilig vliegen mogelijk is.

Stel dat die vulkaan op IJsland, met de onuitsprekelijke naam Eyjafjallajökull, een half jaar blijft klieren. Dan zullen de risico’s ook opnieuw berekend moeten worden, want de maatschappelijke schade van een totaal vliegverbod is enorm. Luchttransport is in de moderne economie zoiets als bidden in het Vaticaan.

Daarom is het zaak het taboe op luchtverkeer op korte termijn te nuanceren.