Conclusies commissie De Wit zijn een gemiste kans

De maandag gepubliceerde conclusies van de commissie De Wit die onderzoek deed naar de oorzaken van de kredietcrisis, voegen nauwelijks iets nieuws toe aan het debat over de kredietcrisis. Een gemiste kans

Door Philip Willems

DNB-president Nout Wellink bij Commissie de Wit

Vanaf juni 2009 deed de commissie op verzoek van de Tweede Kamer onderzoek naar enerzijds de oorzaken van het bijna in elkaar storten van de financiële sector, en anderzijds de maatregelen van politiek en toezichthouders.

Reikhalzend
De conclusies van dat onderzoek beloofden spannend te worden. Na maanden vooronderzoek volgden begin dit jaar dagenlange verhoren van bankiers, politici en toezichthouders. Diezelfde mensen, en met hen vele anderen, keken vervolgens maandenlang reikhalzend uit naar wat het Kamerlid Jan de Wit (SP) en zijn commissiegenoten zouden besluiten.

Maar de conclusies zijn mak, vooral waar het gaat om de belangrijkste gebeurtenis in de kredietcrisis in Nederland: de redding van van ABN AMRO door de overheid, volgend op de overname van die bank.

Had toezichthouder Nout Wellink van De Nederlandsche Bank (DNB) de overname van ABN AMRO moeten tegenhouden of op zijn minst voldoende onderzocht wat de risico’s waren, vroeg de commissie zich af? De Wit vindt dat Wellink – anders dan hij beweerde in zijn verhoor – wél gaatjes had kunnen vinden om de overname en opsplitsing van ABN AMRO tegen te houden.

Expliciet
Ook demissionair minister Wouter Bos van Financiën (PvdA) krijgt een wat lieve veeg uit de pan van de commissie. Bos had volgens de commissie toch echt de juridische mogelijkheid om eventueel in te grijpen. Maar of hij dat echt had moeten doen? Dat wordt niet expliciet gezegd.

Scherpe conclusies durft De Wit niet te trekken. Daarmee worden de hoofdpersonen in dit financiële drama niet vrijgepleit, maar zeker ook niet structureel ter verantwoording geroepen. En dat zet de deur open naar precies datgene waar de commissie de Wit zelf voor waarschuwt: een herhaling van de crisis, die mogelijk ‘nog veel ingrijpender’ zal zijn.