Verhagen koorddanst CDA terug aan de macht

Als het minderheidskabinet van VVD en CDA, gedoogd door de PVV, er komt, is dat in hoge mate te danken aan Maxime Verhagen. Hij is de regisseur van de operatie. Hij speelt wel hoog spel

Door Syp Wynia

Maxime Verhagen speelt een cruciale rol in de kabinetsformatie

Maxime Verhagen is de regisseur van het minderheidskabinet van VVD en CDA dat zich aftekent. Zonder hem komt het door de PVV gedoogde kabinet er niet.

Verhagen was het die, een handje geholpen door PvdA-leider Job Cohen, de voorspelbare gevoeligheden binnen zijn eigen CDA trotseerde en verrassenderwijs met Geert Wilders aan tafel ging zitten.

Hij is ook de krachtigste speler aan tafel. Zonder Verhagen kan Wilders geen directe invloed op het kabinet uitoefenen. En Mark Rutte heeft inmiddels iedere andere combinatie uitgesloten.

Ondenkbaar
Het is wel hoog spel, het spel van Maxime Verhagen. Als het alsnog mislukt, met VVD en PVV, heeft hij zijn gewicht zodanig aan deze combinatie verbonden dat zijn positie als politiek leider van het CDA in het geding komt.

Het is bijna ondenkbaar dat het CDA-congres een akkoord over het minderheidskabinet wegstemt, maar het is wel denkbaar dat de steun nipter is dan door Verhagen gehoopt. Dan kan de onrust binnen het CDA aanhouden.

Chemie
Het blijft natuurlijk verbazingwekkend, dat Verhagen die zich als minister van Buitenlandse Zaken zo afzette tegen Geert Wilders, nu al weken met Wilders onderhandelt.

Maar de chemie tussen de Limburgers Verhagen en Wilders is in wezen niet slecht. Ze erkennen elkaars politieke vakmanschap. Verhagen is ook beducht voor de zelfislamisering van Europa in het algemeen en Nederland in het bijzonder, al spreekt hij zich daar heel wat bedachtzamer over uit dan Wilders.

Rumoer
Nu wil Verhagen in de eerste plaats het CDA terug aan de macht brengen. En wel op een zodanige manier dat het CDA er zicht op heeft om weer tot de eerste rangen te behoren en niet meer – zoals sinds 9 juni – vierde partij te zijn.

Als dat Verhagen lukt, zal niet alleen het rumoer aan de linkerflank van het CDA verstommen, maar is ook zijn (feitelijke) partijleiderschap gewaarborgd. Bovendien kan hij dan zelf minister en vicepremier worden en als zodanig zijn regisseursrol voortzetten.

Linkse dissidenten
Als het allemaal lukt, zijn tevens de linkse dissidenten binnen het CDA goeddeels uitgespeeld. De enkele dissidente gereformeerde, prominent of moslim die het CDA zal verlaten, is zijn stem binnen het CDA definitief kwijt.

En wie steeds gedreigd heeft met het opzeggen van het lidmaatschap maar dat niet doet, is ook definitief ongeloofwaardig geworden.

Doekle Terpstra
Maxime Verhagen speelt hoog spel. Het is zo’n beetje alles of niets. Maar als hij slaagt, is het CDA terug aan de macht. Het CDA is dan ook een wat een andere partij geworden.

Dan zal tevens een eind komen aan de al decennia aanhoudende gijzeling van het CDA door een kleine, maar luidruchtige linkervleugel. Deze Doekle Terpstra-vleugel wilde eerder al dat het CDA nooit met de VVD en altijd met de PvdA zou regeren. Dit keer wordt de PVV door die vleugel als breekijzer gebruikt.

Als Verhagen slaagt, verliezen de Terpstra’s hun positie.