Lubbers biedt Verhagen een helpende hand

Lubbers probeerde gisteren de formatie te saboteren met een oproep de onderhandelingen op te schorten, maar de oud-premier, die nota bene het startsein gaf, heeft Verhagen er alleen maar mee geholpen

Door Eric Vrijsen

Lubbers, hier met Opstelten, stuurde zelf aan op een samenwerking tussen VVD, CDA en PVV

En dat noemen ze 'radiostilte'! De kabinetsformatie zou zich in beslotenheid voltrekken. Nou, mooi niet. Minister van Staat en oud-premier Ruud Lubbers heeft zijn CDA-partijgenoten Maxime Verhagen en Henk Bleker opgeroepen de onderhandelingen met VVD en PVV op te schorten. Zijn vertrouwelijke brieven denderen sinds gisteren door de media.

Verhagen en Bleker gaan echter gewoon door. Het uitlekken van Lubbers’ brieven werkt als bliksemafleider. Lubbers wekt wrevel bij de jongere generatie CDA’ers. Als  informateur gaf hij een maandje geleden het startsein tot de besprekingen met Geert Wilders.

Buitenspel
De tv-programma’s repeteerden gisteren de beelden van een galante Lubbers die Wilders verwelkomt bij de kabinetsbesprekingen. Niemand moet twijfelen aan Lubbers’ oprechte zorgen over de vrijheid van godsdienst, maar met zijn brief zette hij zichzelf buitenspel.

Lubbers schrijft overigens in zijn brief dat hij de PVV zeker niet wil uitsluiten van ‘op landsbestuur gerichte samenwerking’. Zijn oproep CDA-minister Ernst Hisch Ballin van Justitie te laten praten met informateur Ivo Opstelten (VVD) is een bruikbare suggestie.

CDA-minister Jan-Kees de Jager van Financiën werd er al eerder bij gehaald om te overleggen over de schatkist. Waarom dan niet ook Hirsch Ballin over de grondrechten? Zoiets helpt twijfelaars in het CDA over de brug.

Aanpakken
De staat moet moslims aanpakken die hun geloof misbruiken voor agitatie en (oproepen tot) geweld. Maar dat betekent nog niet dat de circa 1 miljoen in Nederland levende moslims buiten de vrijheid van godsdienst vallen. Dat is een stap waartoe Nederland zich niet moet verlagen.

De opwinding van gisteren lijkt op een actie tot zelfdestructie van het CDA in het algemeen en van Ruud Lubbers in het bijzonder. Maar Verhagen en partijvoorzitter Bleker houden het hoofd koel. De heftige storm zal – naar hun verwachting – gaan liggen op het moment dat zij het concept-regeerakkoord kunnen laten zien.

Bovendien gebruiken zij de politieke ketelmuziek als wapen in de onderhandelingen. Wilders wil dolgraag meedoen, al is het lastig voor hem de status van protestpartij af te leggen. Verhagen kan hem nu extra onder druk zetten om de vrijheid van godsdienst te respecteren.