Hoho, niet de rechter, maar politiek is de baas

Rechters verzetten zich tegen invoering minimumstraffen. Als de wet er eenmaal is, moeten ze gewoon gehoorzamen

Door Gerlof Leistra

Rechters kunnen zich wel verzetten tegen minimumstraffen, maar ze gaan er niet over

Dat rechters niets voelen voor de invoer van minimumstraffen mag zo zijn, maar ze gaan er niet over.

Natuurlijk willen ze hun handen liever vrij houden bij het opleggen van straffen, maar de politiek bepaalt de marges. Dat noemen we democratie.

In zijn regeringsverklaring beloofde het kabinet-Rutte vorig jaar oktober invoering van minimumstraffen als iemand binnen tien jaar opnieuw wordt veroordeeld voor een misdrijf waarop een gevangenisstraf staat van twaalf jaar of meer.

Prioriteit
Dat was een duidelijke concessie aan gedoogpartner PVV, want voor vooral de VVD is het nooit een prioriteit geweest. Er is dan ook nog geen wetsvoorstel. Vorige week maande PVV-leider Geert Wilders staatssecretaris Fred Teeven (VVD) dan ook tot spoed.

Plaatsvervangend voorzitter Joost van Dijk van de Raad voor de Rechtspraak noemt invoering van minimumstraffen voor zware delicten 'onzin'. Volgens hem wordt er al zwaar genoeg gestraft.

De praktijk is anders. Rechters spreken vaker vrij en leggen vaker een taakstraf op. De samenleving slaat op tilt als een verkrachter of moordenaar – hoe zelden ook - wegkomt met een taakstraf. Zeker als zo iemand al een strafblad heeft.

Recidive
Volgens de voornemens van het kabinet kan de rechter in individuele, zeer specifieke omstandigheden gemotiveerd afwijken van de minimumstraf.

Maar in principe wordt bij recidive als minimumstraf tenminste de helft van het maximum aantal jaren opgelegd dat er volgens de wet voor staat.

Het ligt voor de hand dat de wetgever rekening houdt met de adviezen van de rechterlijke macht. Maar zodra het wetsvoorstel is aangenomen, moeten de rechters ernaar handelen. Tot die tijd mogen hun vertegenwoordigers hun mening geven. Iets meer kennis van de praktijk kan echter geen kwaad.