Geen genade voor uitkeringsfraudeurs

Ophef over mogelijke fraude Amsterdam. Niks nieuws onder de zon. Gesjoemel met uitkeringen is aan de orde van de dag. Hoog tijd dat het kabinet dit keihard gaat aanpakken

Door Fleuriëtte van de Velde

12 procent van de Nederlanders heeft geen betaald werk, maar een uitkering

Daar gaan we weer. Uitkeringsinstantie UWV zou jarenlang uitkeringen hebben betaald aan honderden tot duizenden spookburgers die nergens in Nederland staan ingeschreven. Dit leidde tot ophef, want volgens de politiek kan er sprake zijn van uitkeringsfraude, iets wat het UWV overigens vanochtend ontkende. Of het in dit geval waar of niet waar is, uitkeringsfraude is aan de orde van de dag. In 2009 werd er 90.000 keer uitkeringsfraude door burgers geconstateerd, meldde staatssecretaris Paul de Krom van Sociale Zaken (VVD) in maart van dit jaar.

Dat leverde een schade op van ruim 130 miljoen euro. En dat zijn alleen de ontdekte gevallen, het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk vele malen hoger, zei De Krom.

Belastinggeld
Het precieze aantal fraudegevallen en de totaalbedragen maken helemaal niet zoveel uit. Het gaat om het principe. Elk geval van uitkeringsfraude is er een te veel. Niet alleen wordt er ten onrechte belastinggeld uitgegeven, belangrijker is nog dat fraude het draagvlak onder de sociale zekerheid uitholt.

Wie ziet dat de buurman zwart bijklust naast zijn uitkering of dat anderen stiekem samenwonen om zo meer AOW-geld op te strijken, zal minder bereid zijn om belasting te betalen. En de belastingdruk is in Nederland voor de meeste werkenden al hoog genoeg.

Uitkering stopzetten
Heel goed dus dat De Krom en minister Henk Kamp (VVD) van Sociale Zaken de uitkeringsfraudeurs harder gaan aanpakken. Vanaf volgend jaar gaan de nu nog milde boetes voor fraudeurs flink omhoog en bij herhaling wordt de uitkering (voor bijvoorbeeld kinderbijslag, aow, wajong en ww) voor vijf jaar stopgezet. Alleen de bijstand, dat als laatste redmiddel dient, kan voor maximaal drie maanden worden stopgezet.

De verwachting is dat hiervan zo’n afschrikkende werking uit gaat, dat burgers het wel uit hun hoofd laten de boel op te lichten. Maar Kamp en De Krom doen er ook verstandig aan meer te controleren. Want een grote pakkans werkt pas echt afschrikwekkend.