Heel goed dat kabinet ingrijpt in misbruik pgb

Het persoonsgebonden budget is slachtoffer eigen succes - maar vooral van het oneigenlijke gebruik door kwaadwillenden

Door Wierd Duk

Met het pgb kunnen mensen zelf hun zorg inkopen

Het persoonsgebonden budget (pgb) - een zak geld waarmee mensen hun eigen zorg kunnen inkopen - wordt bijna geheel afgeschaft.

Gisteren ging een Kamermeerheid van CDA, VVD en PVV akkoord met het plan van het kabinet om pgb's alleen nog toe te kennen aan aanvragers die anders naar een verpleeghuis zouden moeten.

Dankzij een pgb kunnen deze mensen nu thuis blijven wonen. Dit betreft ongeveer 10 procent van de huidige 130.000 pgb-houders.

Rompslomp
De rest moet weer een beroep doen op zorg in natura. De verwachting van het kabinet is dat een groot aantal mensen die stap niet zal maken, omdat ze geen zin hebben in de rompslomp.

Dit laatste zegt al veel over het gebruik van het pgb: de toekenning ervan was veel te eenvoudig geworden.

Stokpaardje
Hoewel het pgb - een stokpaardje van VVD-icoon Erica Terpstra - ooit was bedoeld als bezuiniging, boorde de regeling een geheel nieuwe doelgroep aan.

Het pgb schiep zijn eigen vraag naar zorg. Vooral veel ouders van kinderen met 'psychiatrische stoornissen', van wie er in Nederland sinds de invoering van het pgb veel meer blijken te zijn dan elders, doen een beroep op een persoonsgebonden zorgbudget.

Misbruik
De afgelopen jaren blijkt bovendien op grote schaal gecalculeerd misbruik te zijn gemaakt van de regeling, waarin 2 miljard euro omgaat. Omdat indicatiestelling over de telefoon gaat en slechts 5 procent wordt gecontroleerd, wisten louche bemiddelingsbureaus letterlijk zakken met geld binnen te slepen.

Vaak dragen zij maar een deel van het pgb af aan hun klanten, de rest van het geld steken de bemiddelaars in eigen zak.

Belangenbehartigers beweren dat fraude slechts 1 procent van de pgb's betreft. Maar omdat maar zo'n klein deel van de budgethouders intensief wordt gecontroleerd, heeft die uitspraak weinig gewicht.

Vertrouwen
Wegens de aard van het stelsel, dat berust op vertrouwen, is het praktisch onmogelijk om oneigenlijk gebruik van het pgb te bestrijden. Daarom is het goed dat het kabinet ingrijpt.

Alle emotionele reacties ten spijt van echte patiënten, die mede het slachtoffer zijn geworden van criminelen die profiteerden van een slecht beveiligd systeem.