Griekse crisis is proef voor Herman Van Rompuy

Herman Van Rompuy blunderde met afkondigen eurotop, maar kan zich herstellen door de regeringsleiders donderdag op een lijn te brengen

Door Carla Joosten

Van Rompuy blunderde eerder door een top af te kondigen die niet doorging

De kogel is door de kerk: de zeventien regeringsleiders van de eurolanden komen donderdag in Brussel bij elkaar om de euro te redden.

Die top werd dinsdag al aangekondigd, maar voorzitter Herman Van Rompuy van de Europese Raad van Regeringsleiders moest buigen voor de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Die wilde pas naar Brussel komen als er uitzicht is op een oplossing.

Met dit incident liep de doorgaans op de achtergrond opererende Van Rompuy zijn eerste diplomatieke schram op. Opmerkelijk, want Van Rompuy heeft de beste Belgische diplomaten in zijn team.

President
Het incident illustreerde nog eens dat Van Rompuy een gewone voorzitter is van een college en geen president of baas van de Europese Unie. Wat ook nooit de bedoeling is geweest. De echte baas zit immers in Berlijn: de bondskanselier van de grootste lidstaat.

Dat bleek ook vorig jaar toen Van Rompuy moest toestaan hoe Merkel in samenspraak met de Franse president Nicolas Sarkozy in Deauville afspraken over streng begrotingsbeleid afzwakte.

In 2009, toen de Europese regeringsleiders een voorzitter voor hun eigen college zochten, had de Britse oud-premier Tony Blair zich nadrukkelijk gekandideerd. Hij was kansloos, omdat hij te veel presidentiële uitstraling heeft. Hij zou de staats- en regeringsleiders maar in de schaduw hebben gesteld.

Charisma
Het werd een Belgische oud-premier van wie velen in Europa nog nooit hadden gehoord. Haiku-Herman kreeg pas bekendheid toen hem in het Europees Parlement werd toegevoegd dat hij de uitstraling had van een bankbediende en het charisma van een natte dweil.

De 63-jarige econoom Van Rompuy bleef er onverstoorbaar onder en kon meteen aan de slag met de schuldencrisis. Vorig jaar leidde hij het tot stand komen van een Grieks reddingspakket en een noodfonds in goede banen. Maar toen was al duidelijk dat er geen garanties waren voor het voortbestaan van de euro. En inderdaad woedde de crisis verder. Intussen staat het voorbestaan van de eenheidsmunt meer ter discussie dan ooit. 
 
Roep
Nu is het moment voor Van Rompuy om zich als manager van de eurostorm te bewijzen. De afgelopen dagen lukte dat niet. De roep om een politiek Europees antwoord op de schuldencrisis werd steeds luider, maar in Brussel bleef het stil.

Vrijdagavond, na het bekend worden van de uitslag van de stresstest van de banken, twitterde Van Rompuy zelf het verlossende antwoord: de staats- en regeringsleiders komen donderdag 21 juli bijeen. Dat betekent dat er een klein begin van een oplossing is.

Een nieuw Grieks reddingsplan met een beperkte private bijdrage, hoe die ook technisch in het vat wordt gegoten, moet voorkomen dat de euro uit elkaar spat en de Europese Unie terug bij af is.