Zonder haviken in ECB is de euro verloren

Het vertrek van opnieuw een Duitse havik bij de Europese Centrale Bank (ECB) leidt ertoe dat de Zuid-Europese duiven er definitief de macht hebben

Door Carla Joosten

Met het vertrek van bestuurslid Jurgen Stark verdwijnt er opnieuw een havik uit het ECB-bestuur

De euro zou net zo hard worden als de Duitse mark en de Europese Centrale Bank (ECB) zou net zo’n strenge en onafhankelijke bewaker van de munt worden als de Bundesbank altijd was geweest.
Dat was de eis van de Duitsers om hun geliefde munt op te geven voor de euro.

De eerste jaren ging het prima, de inflatie werd bestreden, de munt was stabiel. Maar intussen is het imago van de ECB danig geschaad doordat de bank staatsobligaties is gaan kopen van noodlijdende landen die steeds duurder uit waren op de kapitaalmarkt.

Het opkoopbeleid is omstreden. Het ondermijnt de geloofwaardigheid van de bank. Die is haar onafhankelijkheid kwijt door zich in dienst te stellen van de politiek die zichzelf niet uit het euromoeras weet te redden.

Opkoopbeleid
Het besluit tot het opkoopbeleid leidde eerder dit jaar al tot het vertrek van president Axel Weber van de Duitse Bundesbank, beoogd opvolger van ECB-president Jean-Claude Trichet.

Afgelopen augustus werd het omstreden beleid na aandrang van bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Nicolas Sarkozy hervat toen Spanje en Italie kopje onder dreigden te gaan. Het leidde opnieuw tot fel protest van de Bundesbank, maar nu van haar nieuwe baas Jens Weidmann. Zelfs de Duitse bondspresident, Christian Wulff, haalde ongemeen fel uit.

Transferunie
Waar het opkoopbeleid tot leidt, blijkt in Italie dat zijn fluks ingezette bezuinigingsbeleid alweer aan het afzwakken is. De eurozone glijdt zo af naar een transferunie zonder beperkingen. Niet alleen de steunpakketten aan zwakke eurolanden, ook het geld dat de ECB uitleent, komt uiteindelijk, als het niet terugkomt, ten laste van de belastingbetalers.

Dat nu een andere Duitse havik, uitvoerend ECB-bestuurder Jürgen Stark, er de brui aan geeft, moet alle alarmbellen doen rinkelen. Dat gebeurde overigens ook onmiddellijk op de beurs.

Stark stond aan de wieg van de euro en heeft de munt altijd verdedigd, maar hij hecht aan regels en heeft een hekel aan woordbreuk.

Kloof
De Duitse uittocht bewijst nog maar eens hoe diep de kloof is tussen de zuidelijke duiven en de noordelijke haviken. Bij de bank lijken de duiven het pleit helaas te winnen. Op 1 november treedt de Italiaan Mario Draghi aan als ECB-president. Die presenteert zich als een Duitse havik, maar hielp als topambtenaar destijds mee aan het oppoetsen van de Italiaanse begrotingscijfers om het land de eurozone binnen te loodsen.

Het is aan Merkel om opnieuw een havik naar de ECB af te vaardigen. Maar vermoedelijk hebben de Duitse burgers, die niet allemaal in God geloven, maar wel allemaal in de Bundesbank, zoals Jacques Delors eens zei, er geen vertrouwen meer in.

Vertrouwen
De steun voor het beleid om de euro te redden neemt in Duitsland zienderogen af. Nu zelfs de centrale bank niet meer vertrouwd kan worden, zal het verzet nog groter worden. Merkel zal het alsmaar moeilijker krijgen om binnen haar coalitie steun te verwerven voor haar beleid.

En als betaalmeester Duitsland niet meer mee doet, is het afgelopen met de euro.