Van Muiswinkel en Van Vleuten: topcabaret

dinsdag 9 januari 2007 11:55

Voorstelling: Van Muiswinkel en Van Vleuten – Prediker & Hooglied

Gezien: 6/1/2007, Singer Theater, Laren (N-H)

Eind 2004 trok ik een dag en een nacht lang op met Erik van Muiswinkel en Diederik van Vleuten voor een reportage in Elsevier. Ze gingen door het land met hun vorige cabaretvoorstelling Antiquariaat Oblomow en op die novemberdag voerde de tournee naar Kampen, voor een van de laatste try-outs. Wat me daarvan vooral is bijgebleven - behalve de natte kou, de tranen over de wangen van het lachen en de enorme schaal gevarieerde frituurhappen die na afloop door een trotse theaterdirecteur werd aangereikt - is de oprechte ernst en bezorgdheid waarmee deze cabaretiers over het Nederland van toen spraken.

Theo van Gogh was nog geen maand eerder overhoop gestoken door een godsdienstwaanzinnige en deze gebeurtenis had hen geraakt en uit het lood geslagen. Terwijl we erover spraken verdween de hilariteit voor even uit de gezinsauto van Van Muiswinkel (hoewel die al snel weer terugkeerde dankzij een perfecte Boudewijn Büch-imitatie door Van Vleuten).

Hoe grappig deze cabaretiers ook zijn, oppervlakkig of gemakzuchtig zijn ze bepaald niet. Ook in hun nieuwste show vormt de moord op Theo van Gogh een belangrijk thema. Ergens halverwege beschrijft Van Muiswinkel tot in ieder ongemakkelijk detail hoe moordenaar Mohammed Bouyeri toesloeg. Zaterdag werd het op dat punt net zo stil in het theater in Laren als twee jaar eerder in die Scénic.

Dat is een confronterend moment in een ook verder weer hoogstaande en bij vlagen erg geestige voorstelling, waarin het Nederland van Rita en Ayaan, van Rembrandt-the musical en (lang leve de zelfspot) van al die honderden cabaretiers (‘meer cabaretiers dan islamieten’) met hun eigenwijze meninkjes, over de hekel gaat. Dankzij die serieuze ondertoon, de steekhoudende cultuurkritiek die nu juist méér is dan een gemakkelijk meninkje, behoren Van Muiswinkel en Van Vleuten voor mij tot het beste wat er in Nederland op dit moment op de planken staat.

Antiquariaat Oblomow was strakker van vorm. De tegenstelling van de nostalgische Van Vleuten, met zijn a-modieuze boekwinkeltje, tegenover de opportunistische Van Muiswinkel, die de opening van een zeven verdiepingen tellend ‘boekenkolossarium’ opluistert, bood een passend raamwerk voor tal van idiote terzijdes. In Prediker & Hooglied is de vorm minder dwingend: de twee cabaretiers ontmoeten elkaar in een park en krijgen een uitnodiging voor een serie optredens voor expats in Australië. ‘Hoe leg ik het Nederland van nu uit aan geëmigreerde landgenoten?’ is dan de vraag.

De losse nummers zijn stuk voor stuk ijzersterk. Prachtig is de Carmiggelt-pastiche van Van Vleuten, die bij wijze van ‘Dagsluiting’ een quasi-Kronkel leest over een islamitische zelfmoordaanslag in een Amsterdamse bruine kroeg. Ontroerend een lied waarin Vincent van Gogh de magische kracht bezingt die uitgaat van een maagdelijk wit doek. Herkenbaar is de jonge vader-problematiek, voerend langs consultatiebureau en ‘Oei-ik-groei-Gestapo’.

Talig, slim, muzikaal, ernstig, grappig: dit is cabaret zoals cabaret zijn moet.

Bekijk de speellijst van deze voorstelling

Kaarten bestellen voor deze voorstelling?

Thomas van den Bergh