De ene hinderlijke jongere is de andere niet

maandag 1 maart 2010 13:38

Weten brallers hoe vervelend ze zijn?

Vannacht had ik er weer eens last van, zo'n groepje dronken lullo's dat onder mijn raam keihard stond te brullen en lachen. Onverstaanbaar helaas, want anders had ik er misschien nog iets van op kunnen steken.

Omdat ik toch niet meer kon slapen gingen mijn gedachten uit naar het 'Dossier Overlast' van het Nederlands Jeugd instituut (NJi). Die instelling kwalificeert zichzelf als 'hét expertisecentrum over jeugd en opvoeding' en waarschuwt dat de ene vorm van overlast niet de ander is. We kunnen dus niet zomaar alle vervelende jongeren over een kam scheren.

Groepsgedrag
Ik lag dus te denken: is dit nou overlast? Eerst even de definitie die het NJi hanteert. 'Overlast is groepsgedrag dat jongeren in de leeftijd tot 23 jaar in de openbare ruimte vertonen en dat andere gebruikers van die openbare ruimte en omwonenden als hinderlijk of overlastgevend ervaren', zo schrijven de experts op hun website.

Grote kans dat deze dronken ballen onder mijn raam ouder waren dan 23 jaar, zo klonken ze in ieder geval wel. Maar studenten worden nu eenmaal wat later volwassen dan gemiddeld, dus we laten de leeftijd maar even buiten beschouwing. Ze waren voor mij als omwonende gewoon hinderlijk, punt uit.

Rondhangen
Dan de bange vraag wát voor soort overlast het hier betrof. Maakt dat wat uit? Voor de politie wel. Die onderscheidt vier typen rondhangende jongeren en stemt daar de aanpak van het probleem op af. Zo heb je 'hinderlijke' jongeren, die gewoon vervelend zijn maar wel aanspreekbaar op hun gedrag.

Dus als de brallers voor mijn huis geschrokken zouden zijn en zich uit de voeten hadden gemaakt als ik mijn raam had opengeschoven en ze had uitgefoeterd, dan waren het typisch 'hinderlijke' kwajongens geweest die na mijn klacht gewoon een straatje verder waren gaan schreeuwen. Daarom zeggen de dienstdoende agenten ook altijd 'probeert u het eerst eens zelf op te lossen' als je ze belt over herrie. Want afschuiven van het probleem vinden ze altijd de beste oplossing.

Provoceren
Maar als de lullo’s in plaats van weg te wezen lelijke dingen waren gaan terugroepen, en misschien zelfs boos hun bierblikjes naar mij hadden gegooid, dan had ik wellicht te maken gehad met een 'overlastgevende' groep jonge mannen. Want die treden volgens de politie 'provocerend op, zijn minder goed te corrigeren en vertonen doelbewust lichte vormen van crimineel gedrag.'

De derde groep rondhangende jongeren zijn volgens de politie 'criminele' jongeren. Die staan meestal niet te schreeuwen op straat, maar drugs te verhandelen en wapens te vergelijken. Of de jongens onder mijn raam cocaïne bij zich hadden, weet ik niet. Het komt voor onder studenten. Wapens? Niet in de gebruikelijke zin. Indien nodig villen ze elkaar met hun scherpe tong. Dus ik kon ze ook geen 'tuig' in de klassieke zin noemen.

Aanvaardbaar
Blijft nog één politiecategorie over: de zogeheten 'aanvaardbaar rondhangende' jongeren. Ze zijn in orde omdat ze géén overlast veroorzaken. Daar ken ik er een heleboel van, maar die halen mij nooit uit mijn slaap. Dus wat had ik hier nou voor jongeren onder mijn raam?

Omdat het zo moeilijk te bepalen is, heeft de politie nog een andere doordenker voor me: misschien ligt het gewoon aan mezelf. 'Wat het nog ingewikkelder maakt is dat het gedrag dat omwonenden of bezoekers als overlast ervaren, niet per definitie gedrag is dat de groep zelf zo ervaart of bedoelt', lees ik als verklaring waarom dienstdoende agenten vaak niet optreden tegen overtredingen van de openbare orde.

Verveling
Ik denk dat mijn nachtbrakers véél te dronken waren om te beseffen dat ze de hele straat wakker schreeuwden. Dus treft ze blijkbaar geen blaam. Wie weet waren ze zelfs zielig. Want ik lees verder: 'Het gedrag kan bijvoorbeeld voortkomen uit verveling, gebrek aan bereikbare of gewenste activiteiten in de vrije tijd, onmacht of uitlokking. Mensen in de omgeving beleven dit gedrag vaak als sociaal onaanvaardbaar gedrag'.

Dat laatste is zeker waar. Maar met verveling, onmacht of uitlokking had het vannacht beslist niets te maken. Conclusie: het betrof hier een unieke groep jongeren die niet echt te vangen is in de politiedefinities, laat staan de statistieken. Er zit dus niks anders op dan ermee leren leven. En goede oordoppen aanschaffen.

José van der Sman