Vertrouwen in Justitie staat onder zware druk

woensdag 3 februari 2010 15:34

Afgelopen zondag presenteerde de tv-rubriek Zembla een lijst van circa negentig officieren van justitie die hebben geblunderd in strafzaken. Ondanks hun fouten zijn ze niet ontslagen. Voorzitter Harm Brouwer van het college van procureurs-generaal ging in de uitzending dapper voor zijn troepen staan, maar laat de lijst nu wel nader onderzoeken.

Schiedammer Parkmoord
Een groot aantal van die zaken ken ik en daarin is inderdaad soms onnavolgbaar geblunderd. Bekendste voorbeeld is natuurlijk de Schiedammer Parkmoord, maar er zijn er veel meer. Iets meer transparantie van Brouwer over de opgelegde sancties kan geen kwaad. Aan de andere kant hoeven de brokkenpiloten van mij niet bij elke fout op de mestkar door het land. Maar wie bijvoorbeeld bewust stukken achterhoudt of glashard zit te liegen, heeft bij het OM niets te zoeken.

In de luwte van Zembla was er minder aandacht voor de beslissing van het Gerechtshof Den Bosch om het onderzoek in de nu al bijna een kwart eeuw slepende zaak tegen Ina Post volledig over te doen. Post kreeg in 1987 zes jaar voor de doodslag op de 89-jarige mevrouw Kolstee, in augustus 1986. Zij bekende diverse keren, maar trok die bekentenissen ook weer in en houdt sindsdien vol dat ze onschuldig is.

Vermoorde onschuld
Over die zaak schreef ik sinds 1989 diverse artikelen voor Elsevier en een aantal weblogs. Het bewijs is in mijn ogen wel wettig, maar niet overtuigend. Vrijspraak dus, al weet ik niet of Ina Post de waarheid spreekt. De kop in 1989 boven een lang artikel was ‘Onschuldig aan moord of de vermoorde onschuld?’

Na een aantal vergeefse pogingen wees de Hoge Raad het zoveelste verzoek tot herziening namens Post toe op basis van een door de Commissie Evaluatie Afgeronde Strafzaken in 2008 gepubliceerd rapport. De CEAS is een onafhankelijke adviescommissie van het College van procureurs-generaal. Anders dan de advocaten-generaal in Den Bosch wil het Hof dat het volledige rapport inclusief alle bijlagen aan het strafdossier wordt toegevoegd.

Dat lijkt logisch in het kader van de waarheidsvinding, maar brengt de CEAS en het OM in een onmogelijk parket. De CEAS had vertrouwelijkheid toegezegd aan onder anderen politiemensen. Die toezegging blijkt nu een wassen neus.

Juridisch vacuüm
Natuurlijk is de CEAS onafhankelijk, maar zij werkt op verzoek van het OM. Ongetwijfeld zal in de kleine lettertjes staan dat die vertrouwelijkheid niet gegarandeerd kan worden, maar hier is sprake van een juridisch vacuüm waar burgers de dupe van dreigen te worden. Dat schaadt het vertrouwen in de opdrachtgever, het OM. Nog erger lijkt mij dat door dit soort onduidelijkheid getuigen zich wel tien keer bedenken voor ze met het CEAS en het OM in zee gaan: wat heb je immers aan gedane toezeggingen?

Daarnaast blijft de vraag of het zinvol is om zoveel jaar na dato een afgesloten strafzaak over te doen. Ik kan mij voorstellen dat Ina Post doorvecht als ze onschuldig is. Maar zo’n proces trekt wel een zware wissel op de capaciteit van de rechterlijke macht. Het is bovendien de vraag of de waarheid een kwart eeuw na dato nog met honderd procent zekerheid valt vast te stellen. Het lijkt mij een verloren zaak.

Gerlof Leistra