Politiek doet helemaal niets tegen tuig in het OV

donderdag 12 augustus 2010 15:50

In Amsterdam was er deze week weer excessief geweld

Mensen voelen zich het onveiligst in de grote stad, en wel in het openbaar vervoer, zo blijkt. Dat is niet zo gek wanneer je regelmatig leest en hoort over steekpartijen, bedreigingen en vandalisme in het OV. Nu is er weer iemand in Amsterdam gebruikt als boksbal en kluif voor een hond en bewerkt met een mes.

De ‘helden’, een mannetje en vrouwtje of tien, waren zo verblind door hun haat en woede dat ze niet eens de camera’s opmerkten die hun wandaden filmden.

Privacy
Als hyena’s besprongen ze een man. Ik wacht ondertussen op de welgemeende protesten van colleges ter bescherming van de privacy en van linkse partijen over de inbreuk op de privacy van de verdachten.

Maar ja, het is dan ook een ernstige aantijging als iemand iets durft op te merken over het feit dat je een heel metro- of tramstel staat onder te rochelen. Dat is toch de normaalste zaak van de wereld? Hoe durf je daar nu iets van te zeggen?

Ho, stop!
Andere helden zitten sinds jaar en dag in ‘ons’ Den Haag. Een minister Piet Hein Donner (CDA, Justitie) die riep dat je ‘ho, stop!’ moet roepen of iets dergelijks, wanneer je dit soort zaken waarneemt. Je ziet de consequenties. Waarschijnlijk zit hij alleen op zijn fietsje of in de auto met chauffeur; de wereldvreemdheid straalt ervan af.

Of men doet stoer zoals ex-minister Johan Remkes die ‘een doodschop’ wel op z’n plaats vindt bij dit soort handelingen (toen op een plein overigens; de politie in geen velden of wegen te bekennen, waarschijnlijk omdat ze in opdracht van dezelfde Remkes net druk doende waren met bonnen schrijven.)

Alsof je er met dit soort tegengas op straat al mee wegkomt, laat staan justitieel. Wel electorale proefballonnetjes oplaten als Justitie en Binnenlandse Zaken, maar jaren achtereen niet met een gedegen plan komen. Ik dacht dat de heren populisten volgens de deftige heren zelf elders zaten?

Ferme bon
Ik heb gelukkig zelf nog geen complete matpartijen meegemaakt in de tram, maar wel situaties die er dicht tegenaan hingen. Ordinaire scheldpartijen en verwensingen tussen vrouwen, zwartrijders die op het moment van betrapt worden, gaan schelden en tegen voorwerpen in de tram gaan aanslaan en vervolgens een ‘vrije loop’ (ga niet langs start) van de (wat een toeval, ze zijn er heel soms) controleurs krijgen. Waarom moet een willekeurige burger dan lijf en leden wagen, terwijl de overheid en de vervoermaatschappij het zwaar laten afweten? Ik hoop dat ik zelf wel zou ingrijpen, maar geef ondanks mijn twee meter en 120 kilo ook geen garanties af.

Vervolgens kan een omaatje dat in de haast een stripje is vergeten te stempelen of haar nieuwe vervoerskaart niet snapt, op een ferme bon rekenen. Of krijgt een meisje dat - net ingestapt - constateert dat geen enkele stempelautomaat het in de tram het doet, een grote bek. Dat is ook heldhaftig. ‘Het is je eigen verantwoordelijkheid.’

Waar het om gaat, is dat de pakkans aanzienlijk groter en de aanpak van echte OV-hufters dwingender moet worden. Zo volstaat de HTM (vervoersbedrijf in Den Haag) met een enkele schijnveiligheidscontrole; men hangt een paar linten in een zone rond de halte, waarbinnen iedereen z’n vervoerbewijs moet laten zien. Een zwartrijder, die vaak ook voor ander geëtter verantwoordelijk is, stapt dan natuurlijk gewoon een halte verder op. Maar de HTM is weer klaar.

Verbod
Na heel veel geouwehoer en gedram, heeft de HTM op een enkel lijntje en mondjesmaat wat vaste controleurs in dienst gesteld. Terwijl uit onderzoek blijkt dat een reiziger zich in de bus een stuk veiliger voelt dan in de tram, alleen al omdat iedereen langs de buschauffeur moet, maar ook in een tram met een vaste controleur.

Ook weigert men in Den Haag consequent OV-verboden in te voeren voor notoire trammalloten. Natuurlijk is dat moeilijk te handhaven, maar elk extra middel is gewenst. In Rotterdam doet de RET het wel. Is de situatie daar heel anders? Ook luistert men niet naar de eigen tramconducteurs die regelmatig worden gemolesteerd en assistentie willen.

Camera’s hangen er soms nog wel, maar doen het vaak niet. Stel je voor dat er zo’n kloppartij is als in Amsterdam en het geteisem is niet eens gefilmd. Het is waarschijnlijk niet echt een briljant idee geweest om een monopolist alle vervoerskaarten in handen te geven, maar bij de concessieverlening om de zoveel jaar kunnen wel degelijk harde veiligheidseisen gesteld worden. Het bestuur laat het na.

Wereldvreemd
Ondertussen praat men in politiek Den Haag vaak over de veiligheidssituatie in Afghanistan, de wenselijkheid van een toespraak van Wilders in New York, onze reputatie in het buitenland en de noodzaak van een landbouwministerie. Lekker boeiend. Maar ja, dat is makkelijk praten; lekker ver van ons bed.

Beter zou men het eens kunnen hebben over de reputatie van ons land in Nederland zelf, het opvoeddeficit, de veiligheid op straat en in het openbaar vervoer, het zwembad, kortom de hele (semi-)publieke ruimte.

Dat is veel dichter bij huis, althans voor de doorsnee Nederlander, natuurlijk niet voor de doorsnee bewoner van het glazen, wereldvreemde Binnenhof.

De Binnenhoveling, in het bezit van verscherpte toegangsbewaking, auto’s met chauffeur en andere privileges. Dat zijn onze andere ‘helden’, onze parlementaire ridders. Ridders van de mond, niet van de daad.

Paul Lieben