Margarine was ooit een massamoordenaar

donderdag 7 december 2006 12:07

Ook in Amerika zijn de hamburgers nu veilig, meldde de avondkrant op de economiepagina’s. Er stond niet bij dat Amerika achter liep op het gebied van de zogeheten transvetten, waar het in dit verband over gaat. Het leek in de krant alsof New York voor liep, de werkelijkheid is dat in Europa (met Denemarken en Nederland voorop) de transvetten al enkele jaren geleden in de ban zijn gedaan.

Transvetten zijn industrieel geharde vetten, ongeveer een eeuw oud, opgekomen in het kielzog van Van den Bergh & Jurghens en andere margarineproducenten. Voedingskundig zijn ze intrigerend. Het zijn onverzadigde vetten maar ze zakken desalniettemin door het ezelsbruggetje - onverzadigd is gezond, verzadigd ongezond - heen. Ze zijn immers hartstikke ongezond.

Ziet u overal op straat die reclames voor de nieuwe Blue Band. Ook uw hersenen hebben honger? In Blue Band zitten sinds kort omega-3-vetten, die vermoedelijk (het staat nog niet 100 procent vast) voor allerlei lichaamsdelen, waaronder de hersenen, goed zijn. Goed van Blue Band en van Unilever.

Het mag ook wel. Unilever en Blue Band hebben wat goed te maken. Veel Nederlanders hebben tot voor kort de gevaarlijke transvetten op hun boterhammen gesmeerd. Ze zaten in Blue Band en allerlei andere goedkopere margarines (goedkoop in vergelijking tot Becel dan) en hebben naar alle waarschijnlijkheid duizenden hartaanvallen veroorzaakt. Extrapoleer je naar wereldschaal dan is het zelfs denkbaar dat margarine via transvet een miljoen doden heeft veroorzaakt. Mag je dat Unilever en co kwalijk nemen?

Ik geloof van niet. Op het moment dat min of meer vast stond – na Nederlands onderzoek (van Martijn Katan en een promovendus uit Wageningen) – dat de transvetten ongezond waren, heeft Unilever ze uit de margarine gehaald. In de Nederlandse snackbar zijn ze nog een paar jaar langer doorgegaan – frituurolie met transvet is zo lekker lang houdbaar – maar ook daar is het inmiddels vrijwel uit verdwenen.

Eigenlijk is het een grof schandaal dat er nog steeds transvet in de Amerikaanse frituurolie zat. De gezondheid van voedsel is een razend ingewikkeld onderwerp (bijna net zo moeilijk als het klimaat), er is meer niet dan wel bekend, maar een van de zaken die als een paal boven water staat, is dat transvet gemene rotzooi is. 

Simon Rozendaal