Op heterdaad betrapt: de broeikashype

donderdag 18 januari 2007 16:58

Het PCCC, een nieuwe samenwerking van wetenschappelijke instituten in Nederland, presenteerde 'De Staat van het Klimaat 2006' (pdf). Op de inhoud van dat rapport zal ik niet al te veel ingaan, dat kunt u vandaag en morgen uitgebreid op de radio horen, op de tv zien en in de kranten lezen.

Liesbeth Spies van het CDA, voormalig voorzitter van de klimaatcommissie van de Tweede Kamer, nam het in ontvangst en vond het een heel 'eerlijk' rapport. In werkelijkheid is het een behoorlijk selectief en oneerlijk rapport. Alleen de voorbeelden die de broeikasgekte versterken worden vermeld, niet wat er tegenin gaat. Het is wat in het Amerikaans zo mooi cherry picking wordt genoemd.

IJskap
Het veronderstelde slinken van de Groenlandse ijskap wordt wel genoemd maar niet dat het landijs op de Zuidpool juist toeneemt. Ik stelde een vraag en Rob van Dorland, Mister Broeikas bij het KNMI, gaf toe dat in de twintigste eeuw de hoeveelheid landijs op de Zuidpool inderdaad was gegroeid.

Volgens mij toonde hij daarmee aan dat er in het rapport inderdaad sprake was van selectief aanhalen van voorbeelden. Toch wierp hij de beschuldiging van cherry picking van zich af en zei dat de laatste tijd duidelijk wordt dat ook het landijs op de Zuidpool afneemt.

Dat klopt niet. In diverse serieuze (peer reviewed) wetenschappelijke tijdschriften (o.a. Philosophical Transactions of the Royal Society) is onlangs duidelijk aangegeven dat het merendeel van het landijs op de Zuidpool in elk geval tot aan 2003 met vijf millimeter per jaar blijft groeien.

Zeespiegel
Nog een voorbeeld: Van Dorland meldt tijdens de persconferentie dat de zeespiegel volgens de somberste scenario's deze eeuw met anderhalve meter stijgt maar laat weg dat de meest recente gegevens juist aangeven dat de zeespiegel in de tweede helft van de twintigste eeuw langzamer is gestegen dan in de eerste helft. Sowieso komt de zeespiegelstijging in de twintigste eeuw, 18 centimeter, niet uit boven de stijging in voorgaande eeuwen – sinds het aflopen van de laatste ijstijd.

Ik kan nog meer voorbeelden van cherry picking noemen maar dan wordt deze blog te lang. Het verbazingwekkendst vond ik evenwel dat daar in een zaaltje op perscentrum Nieuwspoort zo'n man of dertig, veertig elkaar op de schouders zit te slaan en aan te moedigen.

'Vindt u ook niet, mevrouw Spies, dat er weer een milieuminister nodig is?' 'Goed dat u het vraagt, ja natuurlijk is er weer een milieuminister nodig.' 'En moet er weer een kamercommissie voor klimaatbeleid komen?' 'Ja, er moet weer een kamercommissie voor klimaat komen.' Ab Pilgram (voormalig verslaggever annex halve actievoerder op Radio 1) riep op een gegeven moment zelfs dat sterke uitspraken – overdrijving dus – juist gewenst waren. Het was volslagen onduidelijk wie nu journalist, wie politicus, wie actievoerder en wie wetenschapper was.

Het was bijna incestueus en maar heel weinig mensen waren kritisch en vroegen zich af: klopt dit allemaal wel? Een leerzaam ochtendje. Zo ontstaan dus hypes.

Simon Rozendaal