Staat de uitkomst van het klimaatonderzoek al vast?

donderdag 11 maart 2010 21:51

Rajendra Pachauri

Ex-minister Jacqueline Cramer (PvdA) heeft een intrigerend stuk geschreven op de website Joop.nl, de linkse tegenhanger van GeenStijl. Je kunt daarin namelijk lezen dat de uitkomst van het onderzoek dat het Planbureau voor de Leefomgeving in Nederland plus KNAW-directeur Robbert Dijkgraaf voor de hele wereld gaan uitvoeren, al min of meer vast staat.

De ex-minister, die, wat pleit voor haar, net als ex-minister Plasterk bereid is om in de Kamer te gaan zitten en dus het vuile handwerk te doen, schrijft over het wereldwijde onderzoek dat een panel van onderzoekers onder leiding van Dijkgraaf en zijn Chinese collega gaan houden: ‘De riedel dat er gemanipuleerd wordt met onderzoeksgegevens en dat het allemaal huichelarij is, kunnen VVD en PVV in augustus, als de evaluatie is afgerond, echt niet meer afsteken.’

Opwarming
Dit suggereert dat ex-minister Cramer al zou weten wat de uitkomst van het onderzoek is en dat het ingestoken is. Dat laatste denk ik niet, dat eerste wel. Mevrouw Cramer is net als veel andere milieutypes er van overtuigd dat de aarde opwarmt onder invloed van menselijke activiteiten, ze kan zich nauwelijks voorstellen dat er verstandige wetenschappers zijn die daar aan twijfelen en ze is niet goed op de hoogte van alle feiten en argumenten die er de afgelopen maanden en jaren op vooral internet en in sommige papieren media (vooral het weekblad Elsevier) ingebracht zijn tegen het gangbare klimaatdenken en de gestolde versie daarvan, de IPCC-rapporten.

Is de uitkomst van beide onderzoeken daardoor ingestoken? Tot op zekere hoogte. Het onderzoek door het PBL deugt natuurlijk niet (zie ook mijn vorige blog), temeer daar er alleen maar kritiek op het rapport van werkgroep twee mag worden ingebracht – terwijl het rapport van IPCC-werkgroep 1 de basis is van het klimaatalarmisme. Maar het is natuurlijk niet zo gegaan dat ex-minister Cramer tegen Maarten Hajer van het PBL heeft gezegd wat er uit dat onderzoek moet komen. Dat hoeft ook helemaal niet. De twee kennen elkaar uit de PvdA en de milieubeweging, Cramer heeft Hajer benoemd, het PBL draagt bij aan de IPCC-rapporten, ach, meer hoef ik toch niet te zeggen?

Leiding
Het internationale onderzoek dat Dijkgraaf op verzoek van Pachauri en Ban-Ki Moon gaat leiden, is neutraler. Dijkgraaf heeft zich tot nu toe een voorzichtige aanhanger betoond van de gedachte dat wij mensen schuldig zijn aan de opwarming (dat zal vast een rol hebben gespeeld in het verzoek van de Verenigde Naties aan hem) maar hij is geen milieu- of klimaatwetenschapper, heeft dus geen directe belangen, en heeft benadrukt dat er in het onderzoeksteam mensen moeten zitten die geen banden hebben met het IPCC. Dat is al een hele vooruitgang met het Nederlandse onderzoek. 

Maar toch denk ik dat ook het onderzoek van Dijkgraaf cs. voorspelbaar zal zijn. En wel om de reden dat veel van de kritiek op de klimaatwetenschap van meta-niveau is: dat de klimaatwetenschap onvoldoende rijp is, te sterk gepolitiseerd en te verweven met de vele maatschappelijke belangen, vooral van de milieubeweging. Binnen de wetenschap is er veel te weinig ervaring met dit soort meta-wetenschapsproblemen. Ook is er geen sterke traditie om oog te hebben voor wat we nog niet weten in vergelijking met wat we wel weten.

Onderzoek
Dus zullen Dijkgraaf en consorten vooral de rapporten en wellicht ook een beetje de gang van zaken bij het IPCC tegen het licht houden en niet zozeer de vraag of de klimaatwetenschap überhaupt wel in staat is tot het doen van betekenisvolle uitspraken over het klimaat. In tegenstelling tot ex-minister Cramer denk ik dan ook niet dat het gekrakeel over een half jaar ten einde is.

Er zijn fundamentele verschillen van wetenschappelijk inzicht over het klimaat en in dat opzicht is het deksel maar net van de doos. Dit gaat door, wat voor uitkomst er ook uit de onderzoeken van zowel het PBL als van de internationale Dijkgraafclub komt. Misschien dat de twijfelachtige VVD weer iets meer in het klimaatgareel komt, alhoewel ik zelfs dat betwijfel (ook VVD-coryfee Bolkestein neigt langzaam maar zeker naar de sceptische kant), maar dit proces van twijfel kan niet meer worden gestopt. De teerling is geworpen.

Simon Rozendaal