Groen past beter bij rechts dan bij links

woensdag 17 maart 2010 14:34

Als mensen rijker worden, worden ze vanzelf groener

De relatie tussen milieuvervuiling en partijpolitiek is intrigerend. We hebben in Nederland een partij die GroenLinks heet. Doorgaans zitten ook in andere landen de partijen die zich groen noemen aan de linkerkant van het politieke spectrum.

Groene hoek
Ook de redeneringen die doorgaans in de groene hoek worden gehanteerd, ruiken links. Zo is de uitspraak 'de vervuiler betaalt' geen constatering maar een wens. Bedoeld wordt dat in de vrije markt geen mechanisme bestaat om vervuiling door te berekenen en de overheid dus moet ingrijpen.

Dat laatste wordt als een kernmerk van links gezien. Het is natuurlijk een zooitje geworden, dat hele links-rechts onderscheid, nu de belangrijkste scheidslijn tegenwoordig je houding ten opzichte van hoofddoekjes en boerka's lijkt. Maar we hebben toch als houvast dat rechts meer heeft met de vrije markt en links meer vertrouwt op de overheid.

Verbazing
Ik kom er op omdat ik me verbaas. Tot de derde macht. Ik ben verbaasd over de verbazing van tv-recensent Jean-Pierre Geelen (die overigens net een heel aardig boekje heeft geschreven over hoe een mens een liefhebber van vogels wordt). Die was op zijn beurt gisteren in de Volkskrant verbaasd over de verbazing van tv-maker Jelle Brandt Corstius.

Brandt Corstius woont en werkt als correspondent in Rusland en concludeerde aan het eind van een aflevering uit zijn serie Van Moskou tot Moermansk: 'De vervuiling is de erfenis van het communisme.' Geelen voegde daar in zijn column op de achterpagina van de Volkskrant aan toe dat het ook in het nog altijd communistische China niet veel beter is gesteld met het milieu.

Communisme
Rara, hoe kan dat? Het communisme was toch het summum aan linksheid dat wij als mensheid ooit hebben kunnen bedenken? In het communisme lost de overheid toch de problemen op die de vrije markt veroorzaakt? Kortom, naarmate een samenleving socialistischer dan wel communistischer is, zou er toch minder milieuvervuiling moeten zijn?

Ik denk dat je zo ongeveer de verbazing van Jean-Pierre Geelen (van wie ik vermoed dat hij, werkend bij een – nog steeds – ietwat linkse krant, ook ietwat links is) als Jelle Brandt Corstius (van wie ik vermoed dat hij als zoon van een linkse schrijver ook een tikje links is, alhoewel dat bij een vader-zoon-relatie altijd gedurfd is: mijn zoon Jan vertelde me onlangs dat hij bij de gemeenteraadsverkiezingen PvdA had gestemd!) kunt verklaren .

Vrije markt
De werkelijkheid is dat juist de vrije markt ervoor zorg heeft gedragen dat de milieuvervuiling in onze contreien nog maar enkele procenten is van wat hij in de jaren zestig en zeventig was. Dat is in tegenspraak met de economische theorie die predikt dat wanneer er geen prijskaartje hangt aan een molecuul zwaveldioxide de concentratie van deze vervuilende stof nooit omlaag gaat.

Een rechtse samenleving – met een vrije markt dus – haalt het beste in mensen boven. Dit in tegenstelling tot een linkse samenleving waar de mensen misschien wel gelukkig zijn maar ook lui. En dus wordt een rechtse samenleving rijker dan een linkse. En als mensen rijker worden, worden ze vanzelf groener.

Kuifeendjes
Zodra een mens zich een auto kan veroorloven, wil hij immers met het gezin op zondag een ritje maken en dan bomen zien, kuifeendjes bewonderen en frisse lucht inademen. Dus zodra een samenleving welvarend wordt, willen de burgers fraaie natuur en schone lucht. Dat heeft zich in de jaren zeventig voorgedaan in de meeste Westerse landen. Daarom is bij ons de milieuvervuiling verdwenen.

Toegegeven, ik laat nu even wat andere oorzaken, technologische verandering zoals de driewegkatalysator en de Claus-ontzwaveling, evenals de invloed van de milieubeweging – die toen nog positief was, buiten beschouwing maar dat is voor sake of the argument.

En dat argument is: groen en links is een raar huwelijk.   

Simon Rozendaal