Yes, weg met subsidies voor duurzame energie!

dinsdag 30 maart 2010 20:40

Ook weg met subsidies voor windmolens graag!

Een subsidie is een manier om iets wat onrendabel is toch betaalbaar te laten lijken. Subsidie maakt lui, het stimuleert niet om producten dusdanig te vernieuwen dat ze beter en goedkoper worden.

Daarom hang ik het adagium aan (van onder meer Bjorn Lomborg – ik bedacht het eerder, maar hij is bekender) aan dat je bij het bevorderen van energiebronnen die in de plaats van fossiele energie moeten komen, veel beter geld in wetenschap kunt stoppen dan in subsidie. Het is wel ingewikkelder want je moet een wetenschappelijk-technologische inschatting maken van hoe een nieuwe techniek zich gaat ontwikkelen.

Prijsverschil
Neem het verschil tussen windenergie en zonne-energie. Windstroom is nu enkele tientallen procenter duurder dan gewone stroom – afhankelijk van welke factoren je meerekent. Zonnestroom (uit zonnecellen, zogeheten fotovoltaïsche cellen (iets anders dan zonnepanelen en zonneboilers, die gewoon warm water maken) is zelfs twee tot tien keer zo duur als gewone stroom.

Het lijkt dus voor de hand te liggen om stroom uit windmolens met subsidie te helpen. Want dan kan het prijsverschil met gewone stroom worden overbrugd, dan komen er meer fabrikanten van windmolens, dan krijgen die een hogere omzet en dan kan de prijs vanzelf dalen – temeer als de olieprijs gaat oplopen. Waarschijnlijk is dat de reden dat demissionair minister Maria van der Hoeven (CDA, Economie) in een stuk in de Volkskrant schrijft dat alle subsidies voor duurzame energie afgeschaft zouden moeten worden behalve die voor windmolens en bio-energie (biomassa en biobrandstoffen).

Op zichzelf is dat een verstandig standpunt, mogelijk gemaakt omdat de PvdA-ballast (minister Jacqueline Cramer plus haar rechterhand – alhoewel, misschien wel haar baas, Diederik Samsom) uit het centrum van de macht is verdwenen.

Rare keuze
Maar wat een rare keuze. Waarom wel de subsidies voor windenergie overeind houden? Okay, de kloof met gewone stroom is niet zo heel groot maar hij blijft nog wel twintig jaar substantieel. En er is een belangrijk technologisch argument: windtechnologie is vrijwel uitontwikkeld. Er zit nauwelijks inherente vooruitgang meer in, de enige manier om de prijs van windstroom omlaag te brengen is door hoger en goedkoper te bouwen. Met op langere termijn, misschien, heel misschien, de mogelijkheid dat het park aan elektrische auto’s een manier wordt om de stroom van windmolens op te slaan op momenten dat het wel waait maar er geen behoefte aan stroom is. Maar dan nog, het lijkt me sterk dat windenergie ooit een serieuze rol in een energiebeleid gaat spelen, zelfs niet met elektrische auto’s. Meer dan tien procent van de energievoorziening zit er niet in, zo denk ik.

In dat opzicht heb ik meer vertrouwen in zonnecellen. Daar heb je nu weliswaar nog weinig aan – de kloof met gewone stroom is veel te groot – maar juist bij zonnecellen merk je het fundamentele verschil tussen subsidies en onderzoekssteun. De technologie ontwikkelt zich zo razendsnel dat het loont om de honderden miljoenen euro’s subsidie die nu naar windmolenparken zoals bij Urk gaan te stoppen in wetenschappelijk onderzoek naar betere en slimmere zonnecellen.

Dan komt het moment nabij dat er zonnecellen komen die goedkopere stroom leveren dan zelfs kerncentrales (hoewel, dat zal moeilijk zijn), die je helemaal niet hoeft te subsidiëren omdat iedere verstandige burger in China, Amerika en Europa die zonnecellen aanschaft en waar onze kinderen en kleinkinderen baat bij kunnen hebben, als Nederland hier voorop loopt. Zo steekt wetenschappelijke, maatschappelijke en economische vooruitgang in elkaar.

Rechtse reflex
Ik hoorde Diederik Samsom (PvdA-Kamerlid) vandaag op Radio 1 mopperen over het besluit van mevrouw Van der Hoeven (CDA). Het verzet tegen subsidies was een rechtse reflex zei hij. Dat begrijp ik nou echt niet. Cramer was een gansje maar Samsom is slim. Hij moet met zijn Delfste achtergrond toch begrijpen dat wanneer je van de fossiele energie af wil – dat willen we op termijn bijna allemaal, alleen hebben we verschillende tijdschalen – het veel verstandiger is om geld te stoppen in het wetenschappelijk onderzoek naar betere zonnecellen dan in subsidies voor goedkopere windmolens?

De enige verklaring die ik kan bedenken is dat windenergie een geloofsitem is geworden voor groen-linkse types. 'Deep down' weten ze dat het niet gaat lukken, maar ze durven het om merkwaardige ideologische redenen niet toe te geven. In dat opzicht is dit standpunt het omgekeerde van hun houding tegenover kerenergie: 'deep down' weten ze dat het onontkoombaar is, maar ze durven het om merkwaardige ideologische redenen niet toe te geven.

Simon Rozendaal