Kijk, Greenpeace: kernenergie is het veiligst!

maandag 4 april 2011 11:26

Kernenergie is veiliger dan andere energiebronnen

Vorige week at ik een radioactieve banaan, als kanttekening bij de stralingshysterie. Dat zei ik er in de oorspronkelijke video keurig bij.

Ik ergerde me aan het gebral, waarbij het onderscheid tussen sieverts en microsieverts leek te verdwijnen. En dus at ik een banaan, een van de meest radioactieve voedingsmiddelen die we kennen. Een banaan geeft microsieverts af en is dus ongevaarlijk.

Stralingshysterie
Sterker, misschien zijn licht radioactieve voedingsmiddelen extra gezond juist vanwege die microsieverts.  Volgens de hormesis-theorie immers prikkelen een klein beetje gif en een klein beetje straling het afweerstelsel, waardoor ons lichaam beter gaat functioneren.

Via diverse tv-programma’s kreeg het filmpje een grote verspreiding.

Dat is mooi – aldus kan de rest van Nederland vernemen wat een prachtblad Elsevier is en dat daar briljante mensen werken – maar natuurlijk zonden die programma’s niet het hele filmpje uit. Dus verdween de inleiding dat ik de radioactieve banaan at om de stralingshysterie aan de kaak te stellen.

Stoer doen
Sommige mensen dachten dat ik de banaan uit Japan had gehaald of hem in een kernreactor had laten bestralen. Foei! Mijn punt was juist dat radioactiviteit natuurlijk is. Elke banaan, of hij nu van de gewone of de biologische groentewinkel komt, is redelijk radioactief maar toch heel gezond. Maar ik neem u serieus, ik denk dat u intelligent dan wel goed geïnformeerd bent, dus dat heb ik er niet bij gezegd.

Anderen dachten dat ik stoer wilde doen. Ja, eet maar lekker in dat veilige Nederland een radioactief banaantje op. Als je een echte vent bent, ga je naar Fukushima en verorber je daar een radioactieve vis.

Ik kijk wel uit. Mijn punt is juist dat een klein beetje radioactiviteit geen kwaad kan maar heel veel wel. Er kwam een paar dagen geleden lekkend water uit een van de reactoren  in Fukushima dat 1 sievert per uur afgaf. Dat is levensgevaarlijk! Natuurlijk weet je niet of die cijfers kloppen, het is elke dag anders en bij het Japanse bedrijf Tepco hebben ze moeite met het aflezen van meters, maar ik wilde met die banaan illustreren dat microsieverts ongevaarlijk zijn, sieverts gevaarlijk en millisieverts een overgangsgebied vormen.

Veiligst
Tenslotte mijn belangrijkste kanttekening bij Fukushima. Dat uit de studies blijkt dat kernenergie van alle manieren om elektriciteit op te wekken de veiligste is. Veel mensen hebben toen naar de redactie van Elsevier gebeld en gemaild dat ze dat schandalig vinden en dat ze vinden dat ik Fukushima probeer te bagatelliseren. In het tv-programma Pauw & Witteman zei de ‘stralingsdeskundige’ van Greenpeace dat ook. Tevens zat ze hevig met haar hoofd te schudden toen ik zei dat kernenergie volgens alle studies heel veilig is.

Doden
Dus geef ik Ike Teuling, de charmante ‘stralingsdeskundige’ van Greenpeace, even wat referenties. Met dank aan sommige ‘reaguurders’ op deze blog, chapeau aan u dames en heren, en enkele bevriende hoogleraren. In een van mijn eerdere nucleaire overpeinzingen gaf ik al aan dat kernenergie ongelooflijk veel veiliger is dan steenkool. In totaal zijn er bij kernenergie maar enkele tientallen doden gevallen waar datzelfde aantal door de ongelukken in kolenmijnen al in een maand worden gehaald.

Ik gaf daarbij ook aan dat een goede studie waarschijnlijk ook zou aangeven dat kernenergie eveneens veiliger is dan aardolie, aardgas en groene stroom.

Dat blijkt inderdaad zo te zijn. In het Journal of Hazardous Materials uit 2004 heeft een studie gestaan van Stefan Hirschberg en andere onderzoekers van het Zwitserse Paul Scherrer Instituut. Zij baseren zich op de gegevens van de herverzekeraar Swiss Re over bijna vijfentwintig jaar, tussen 1969 en 1996. Daarbij zijn bijna duizend incidenten met minimaal vijf doden betrokken.

De onderzoekers concluderen in de eerste plaats dat de energie-industrie een belangrijke bijdrage levert aan ongelukken die door mensen zijn veroorzaakt (dit in tegenstelling tot natuurrampen). De energiesector komt op de tweede plaats na de transportsector.

Top-10
In de top-10 van ongevallen in de energiesector staat geen enkel nucleair incident. Vijf hebben te maken met aardolie, drie met waterkracht (groene stroom), twee met LPG. Opvallend is eveneens dat u geen van de tien ongelukken kent, terwijl u Tsjernobyl 1986 en Fukushima 2011 nooit meer zult vergeten. In Tsjernobyl zijn 59 aanwijsbare doden gevallen en wellicht een paar honderd tot duizend kankerdoden. Door Fukushima 2011 vallen wellicht enkele kankerdoden.

Volgens de studie waar ik het over heb, vielen er op 20 december 1987 drieduizend doden bij een transport naar een olieraffinaderij in de Filippijnen. Geef toe, u wist hier helemaal niks meer van. Is dat niet een beetje raar? Dit is veel en veel meer dan Tsjernobyl.

Het zou kunnen dat die 59 doden van Tsjernobyl niet helemaal de waarheid weergeven omdat er later nog kankerdoden bij zijn gekomen. Maar dat geldt ook voor ongelukken met aardolie of LPG. Ook die kunnen kanker tot gevolg hebben.

Toegeven
Met andere woorden, vermoedelijk klopt de volgorde die uit deze cijfers kan worden afgeleid: dat kernenergie veel veiliger is dan andere energievormen. Zeker lijkt me dat kernenergie aanzienlijk veiliger is dan aardolie, steenkool en LPG. Vermoedelijk is kernenergie ook veiliger dan groene stroom. Dat geldt zeker voor de twee minst groene vormen van groene stroom: waterkracht (‘witte stroom’) en de biomassa die in kolencentrales wordt bijgestookt. Het zou me niet verbazen als kernenergie ook nog eens veiliger is dan groene stroom uit windmolens en zonnecellen, maar daar heb ik nog geen bevestiging van kunnen vinden.

Al met al, denk ik dat ik gelijk heb wanneer ik zeg dat kernenergie – Fukushima ten spijt – een van de veiligste energiebronnen en misschien wel dé veiligste is. Dat zou ook Greenpeace moeten toegeven.

Nog even een ranglijstje van het aantal doden dat elektriciteitsbronnen vergen, volgens deze Zwitserse onderzoekers (in doden per Terawatt-elektriciteit per jaar).

Nummer 1: Groene stroom uit waterkracht: 880 doden

2: Aardolie: 420 doden

3: Steenkool: 340 doden

4. Aardgas: 85 doden

5. Kernenergie: 8 doden

Simon Rozendaal