Bejubeling Nasrdin Dchar heeft vreemde trekjes

dinsdag 4 oktober 2011 12:08

Nasrdin Dchar met zijn Gouden Kalf

De lat ligt laag voor de niet-autochtone Nederlander. Acteur Nasrdin Dchar, die een Gouden Kalf kreeg voor zijn rol in de film Rabat en daar een mooi bedankje bij had, wordt toegejuicht en aanbeden als ware hij de Verlosser.

Gisteravond zat hij bij Pauw & Witteman, het walhalla van de talkshows, en vertelde daar nog eens wat er allemaal door hem heen was gegaan tijdens zijn twee minuten durende speech.

Veel zinnigs kwam er niet uit, maar hij is dan ook acteur. We zijn allemaal mensen, daar ging het om, en je moest je droom volgen, liefst met veel passie. Hoe hard had hij wel niet gewerkt om dit punt te bereiken, jarenlang in achteraftheatertjes etc. etc. Het gebruikelijke verhaal van veel acteurs. Pauw en Witteman keken ernaar met een mengeling van bewondering en vertedering - en ook iets van verbazing.

Cicero
Nu zijn er in de geschiedenis veel toespraken en speeches gehouden en soms werd daarin een ongelooflijk hoog niveau gehaald. Op school lazen we Cicero: ellenlange slim geconstrueerde verhalen. Als ik nu iets lees of beter nog, hoor van Churchill krijg ik kippevel.

Nu weet ik ook wel dat een dankwoord iets anders is dan een toespraak, en dat het al heel wat is wanneer iemand iets meer weet uit te brengen dan ‘bedankt!’ maar kom op zeg, moeten we nu allemaal in katzwijm liggen omdat iemand in staat blijkt vier zinnen uit te spreken? Is dat meteen een politieke speech?

‘Geweldige speech,’ zwijmelt CDA-‘prominent’ Kathleen Ferrier. ‘Weergaloos,’ piept actrice Katja Herbers. En Wouke van Scherrenburg moest een beetje huilen toen ze de ouders van de acteur zag huilen. Joris Luyendijk noemt Dchar ‘een held.’ Het is een leuke jongen, maar bij een held stel ik mij toch iets anders voor. Dat is iemand die zijn leven geeft voor een ander. Of die een meisje redt van de verdrinkingsdood, ik zeg maar wat.

Eén vraagje
Ik vind het ook knap, dat zo’n aardige, vrolijke jongen iets goed blijkt te kunnen. Leuk voor hem en voor zijn ouders. Eén vraagje heb ik slechts: was hij ook zo bejubeld wanneer hij niet van Marokkaanse afkomst was geweest? Had hij dan ook uitgebreid de tijd gekregen om bij Pauw & Witteman zijn woordje te doen?

Ik denk het niet. En daar hebben we weer eens te maken met het mechanisme van het verinnerlijkte blanke superioriteitsgevoel. Dat een Marokkaan ergens goed in is, dat vinden veel mensen stiekem toch wel een beetje verbazingwekkend.

Ik heb er wel eens eerder over geschreven: de prettige schok als een Marokkaanse jongen iets aardigs doet. Dat je soms wel iets hoort in de trant van: ‘Het zijn Marokkanen, maar zulke aardige mensen!’ of verbazing, dat mensen van niet Nederlandse afkomst goed de taal blijken te spreken. Of carrière maken.

Trabant
Dat is eigenlijk niet de bedoeling, die mensen moeten ergens aan de onderkant van de maatschappij blijven klooien en zielig zijn. Kunnen wij ons beter voelen. Het is net als met Polen in een spiksplinternieuwe BMW: daar kijk je toch even naar met een mengeling van afgunst en misprijzen. Die mensen horen toch in een suffe Trabant?

De grootmoeder van mijn chique collega R. noemde dat ‘petit nègre’: tegen een zwarte ging je duidelijk en simpel praten. Anders zou hij het vast niet snappen.

Pauw, Witteman, en al die andere mensen die verpletterd zijn door het toespraakje van deze acteur: ze lijden allemaal aan dat verinnerlijkte meerderwaardigheidsgevoel. Ze vinden het allemaal reuzeleuk dat zo’n allochtoon iets kan waarvoor ze een autochtoon niet eens in hun programma hadden gevraagd. Dat zegt meer over hen dan over deze acteur.

Liesbeth Wytzes