Koesteren van tradities maakt je nog geen nazi

donderdag 17 november 2011 12:27

Over slavernij hebben we al duizend keer excuses aangeboden

Tijd voor Sint en Piet en dus voor gezeur over Zwarte Piet. Elk jaar horen we dezelfde bezwaren: de Pieten met wie de goedheiligman zich omringt, zouden een belediging zijn voor de gekleurde medemens.

Sinterklaas is helemaal geen leuk en onschuldig volksfeest, maar een ellendige verwijzing naar een gruwelijk verleden waarvan we alleen maar kunnen hopen dat het nooit weerkeert.

Bovendien schijnt het hele Sinterklaasgedoe voor veel stress bij ouders te zorgen, die gewoon niet meer weten hoe het allemaal moet met die feestjes en cadeautjes. Ik dacht dat het leuk moest zijn, maar zo te lezen zijn er nog maar heel weinig mensen die onbekommerd genieten van 5 december.

Herkomst
Wie gaat zoeken naar de herkomst van Zwarte Piet, wordt niet veel wijzer. Hij is een combinatie van zoveel personages, mythen en overleveringen, dat je onmogelijk kunt zeggen dat Zwarte Piet een referentie is aan ons slavernijverleden.

Dat zit er misschien wel in, maar volgens het Meertens Instituut, en die weten alles, is hij ooit begonnen als Jan de Knecht, met een witte outfit en een bolhoed.

Taboe
In de Volkskrant wakkert freelance journalist Frank Ligtvoet in een slecht gedocumenteerd stukje de discussie aan.

Hij denkt dat het onderwerp Zwarte Piet juist nu taboe is, wat natuurlijk helemaal niet zo is, het is alleen maar vlak voor de feestdagen relevant. Wie begint er nou over Zwarte Piet in mei?

Maar goed, Ligtvoet ‘durft’ het aan ‘omdat hij niet in Nederland woont’. Anders was hij natuurlijk allang een kopje kleiner gemaakt door de populisten.

Achterlijk
Ligtvoet schrijft: ‘Die Zwartepieterij hoort thuis in een rijtje oer-Hollandse tradities die tot diep in de moderne tijd voortwoekerden en die we nu als achterlijk beschouwen: antisemitisme, nationalisme, vrouwen- en homodiscriminatie.’

Oer-Hollands? Nederland was het eerste land ter wereld waar het homohuwelijk werd ingesteld. En zaken als antisemitisme en nationalisme waren bepaald niet voorbehouden aan Nederland, in de vorige eeuw. Dus hoezo oer-Hollands?

Niet alles wat behoort tot het vaderlands erfgoed is suspect. Wie graag pakjesavond viert, is niet meteen een rabiate nationalist. Er is niets mis met het koesteren van bepaalde tradities, hoe oubollig ook. Dat maakt je niet tot nazi.

Karikatuur
Ik snap goed dat het voor zwarte mensen niet zo grappig is om een karikatuur te zien van zwarte mensen. En ik snap ook dat sommigen dat zien en afkeuren als racisme.

Maar ook als we de symbolen van onze domheid uit het verleden weghalen, verandert er niets. Over die slavernij hebben we al duizend keer excuses aangeboden, standbeelden ter herinnering opgericht. Je kunt het verleden toch niet steeds beoordelen met de kennis van nu?

Maar vooral lijkt het een beetje de omgekeerde wereld wanneer een beledigde minderheid zijn wil oplegt aan de meerderheid. Je kunt het toch onmogelijk iedereen naar de zin maken?

Kleurpiet
Zwarte Piet afschaffen, is een leeg gebaar, want daarmee schaf je het verleden niet af. Je kunt er een geinige kleurpiet van maken, maar dat lijkt niet zo succesvol. Het hele Sinterklaasfeest wegdoen lijkt me ook wat ongezellig.

Misschien moet het gewoon onderdeel worden van de Sinterklaastraditie dat er vanaf half november wordt geklaagd over Zwarte Piet.

Liesbeth Wytzes