In het donker zijn we egoïstisch en oneerlijk

Zonnebrildragers creërt een illusoire vorm van anonimiteit

Gezegdes als 'de waarheid aan het licht brengen' of 'de geur van verraad' zijn volgens wetenschappelijk onderzoek letterlijk te nemen. Een verandering van omgeving, bijvoorbeeld geur of de hoeveelheid licht, beïnvloedt het ethische gedrag van mensen. Dit heeft een wetenschappelijk team in Toronto en Chicago in een reeks experimenten aangetoond. Hun resultaten stellen onderzoekers Chen-Bo Zhong en Katie Lilienquist in het wetenschappelijk vakblad Psychological Science voor.

Vals spelen
In één van de experimenten kregen deelnemers $10 dollar aan kleingeld en 20 wiskundige vragen. Een helft van de deelnemers moest de opgaven in een helder verlichte kamer oplossen, de andere helft werkte in gedimd licht. Ze kregen de opdracht om zoveel mogelijk vragen op te lossen in 5 minuten. Voor elk opgelost vraagstuk mochten ze 50 cent in een envelop stoppen en houden. De deelname was anoniem, dus ze konden zoveel geld in de envelop stoppen als ze wilden zonder dat iemand erachter kon komen. De deelnemers die in de slecht verlichte kamer zaten, waren meer geneigd om te liegen of vals te spelen dan de deelnemers in de goed verlichte kamers.

Ingebeelde anonimiteit
Onderzoeker Zhong stelt dat het gedimde licht een illusoire vorm van anonimiteit creëert. Dat houdt in dat mensen door duisternis het gevoel krijgen dat ze zichzelf niet door de ogen van een ander hoeven te bekijken. Hierdoor slaan ze minder acht op wat hun omgeving nog kan horen en zien. Door deze ingebeelde anonimiteit vertonen mensen sneller onethisch gedrag.

Zonnebrillen
In een soortgelijk experiment droegen de deelnemers een zonnebril of een gewone bril. De zonnebrildragers vertoonden egoïstischer gedrag dan de deelnemers die een gewone bril droegen. Dit betekent volgens de onderzoekers dat we ook anonimiteit ervaren als de duisternis alleen van toepassing is op onszelf. Met een zonnebril op zijn we niet minder zichtbaar voor onze omgeving en toch veroorzaakt individuele duisternis een gevoel van anonimiteit. Volgens Zhong valt de vergelijking te trekken met een kiekeboespelletje van kleuters. Een kleuter doet zijn handen voor zijn ogen en denkt onzichtbaar te zijn voor anderen.

Daar zit een luchtje aan
De onbewuste veranderingen in ons gedrag worden niet alleen veroorzaakt door visuele veranderingen. Ook geur beïnvloedt (onbewust) ons morele gedrag. In een ander experiment van het Canadese onderzoeksteam speelden deelnemers een vertrouwensspel met een anonieme partner. Weer was er geld in het spel. De deelnemers werden onwillekeurig een kamer toegewezen, sommige kamers geurden naar citroenschoonmaakmiddel. De uitkomst was dat de deelnemers eerlijker en symphatieker gedrag vertoonden in de citroengeurende kamers.

Vies voelen
Het Canadese onderzoeksteam is nu benieuwd naar hoe de resultaten van de experimenten zich vertalen naar het dagelijkse leven. Volgens Zhong is het niet onredelijk om te veronderstellen dat geuren en sferen die mensen associëren met zuiverheid, sociaal en ethisch verantwoord gedrag oproepen. In een vorige studie bewees het onderzoeksteam al dat mensen zich na slecht gedrag letterlijk vies voelen. Het lijkt erop dat onze morele perceptie is verbonden met onze fysieke perceptie. Volgens Zhong zegt dit veel over onze hersenwerking. De menselijke waarneming en perceptie is niet zo abstract als vaak wordt verondersteld. We slaan niet simpelweg informatie op in de hersenen. Onze denkbeelden zijn verbonden met fysieke ervaringen.

Door: Rachel van de Pol - dokterdokter.nl
Bronnen:  CBC, WebMD

• Print
• Stuur door

Ga terug naar de homepage

Tags

• Psychologie
• Oneerlijk
• Wetenschappelijk ...
• Liegen

Reacties

Weer zo'n idioot onderzoek, dat weer een hoop geld heeft gekost en dat mensen afhoudt van normaal, nuttig, eerlijk...

Gielah Tabak op dinsdag 9 maart 2010

Weer zo'n idioot onderzoek, dat weer een hoop geld heeft gekost en dat mensen afhoudt van normaal, nuttig, eerlijk...

Gielah Tabak op dinsdag 9 maart 2010

Goed onderzoek, geeft meer inzicht in menselijk gedrag en zeker wel gebaseerd op realiteit.
Jammer dat de mensen...

JFM Op het Root op woensdag 10 maart 2010

Onderzoek heeft als doel om meer kennis te vergaren over een bepaald onderwerp; in dit geval DE MENS.

ALs je het een...

Adriana Law op woensdag 10 maart 2010

Misschien iets voor het Hof in Den Haag "Citroengeurende kamers met zeer heldere verlichting"

Chamberlain op donderdag 11 maart 2010

Reageer op dit artikel Lees alle reacties (totaal 8 reacties )

Neem nu een gratis abonnement op een van onze nieuwsbrieven (dagelijks, stijl of wekelijks). U kunt zich altijd weer uitschrijven via de uitschrijfknop onderaan de nieuwsbrief.