Hybride: De eco-auto rijdt prima

Harrison Ford heeft er een. Brad Pitt, Cameron Diaz, Alicia Silverstone, Tom Hanks, Ewan McGregor en Jeff Goldblum ook. Meryl Streep heeft er twee, Leonardo DiCaprio zelfs vier. De Toyota Prius is een sterrenauto. En dat is merkwaardig voor een auto die er weliswaar bepaald niet slecht uitziet, maar bij lange na niet zo sexy is als een Maserati of een Porsche.

De hybride: al een oud idee

Vanwaar dan toch die belangstelling van de Hollywood-sterren voor een doodgewone middenklasser? Dat komt doordat de Prius veel meer is dan een normale middenklasser. Van alle auto’s die thans te koop zijn, komt hij het dichtst in de buurt van wat je de eco-auto zou kunnen noemen.

Als zodanig is het dan ook een statement van de filmsterren. Net als het steunen van onbekende Democratische presidentskandidaten of het dragen van een anti-bontbutton. Zie mijn hart eens op de juiste plaats zitten: ik denk aan het milieu.

Fusie
De Toyota Prius behoort tot de eerste lichting van de zogenoemde hybride auto’s. Hybride staat voor fusie, mengsel. De hybride auto is een fusie van een elektrische auto met de huidige auto’s met verbrandingsmotor (met diesel dan wel benzine als brandstof). Op dit moment rijden de hybride auto’s overigens nog allemaal op benzine. Het voertuig bepaalt zelf wanneer de wielen elektrisch en wanneer ze door de verbrandingsmotor worden voortbewogen.

Onder de kap van de Prius

Het idee is niet nieuw. Al rond 1900 kwam Porsche met een elektromotor plus verbrandingsmotor in één auto. Onderzoeker Salem Mourad van TNO Automotive in Delft: ‘Een elektromotor is eigenlijk de ideale aandrijving voor een auto. Je hoeft niet te schakelen en je kunt vanuit stilstand stevig optrekken. Daarnaast is er noch geluid noch vervuiling.’

Toch is de elektrische auto, die aanvankelijk om milieuredenen sterk werd gepromoot door de Amerikaanse staat Californië, de afgelopen jaren tegengevallen. Er was minder belangstelling dan verwacht. Niet onbegrijpelijk. Honderd procent elektrische auto’s zijn veredelde golfkarretjes. De actieradius is beperkt – ongeveer om de twee uur rijden moeten de accu’s worden opgeladen – en de prestaties op de snelweg zijn ronduit treurig.

Dankzij zowel de vooruitgang in de accu- als in de computertechniek weet de hybride auto van tegenwoordig het beste van beide werelden te combineren: de milieuvoordelen van de elektrische auto met de prestaties van de verbrandingsmotor.

Ideaal
Er rijden in de wereld, vooral in Japan en Amerika, inmiddels zo’n tweehonderdduizend hybride auto’s rond, voornamelijk geproduceerd door Toyota en Honda. Voor het milieu zijn ze ideaal.

Allereerst voor de directe, lokale vervuiling van de lucht. Dat probleem is weliswaar bij de benzineauto al voor een belangrijk deel verholpen dankzij de driewegkatalysator, maar toch kan de hybridetechniek het laatste beetje vervuiling dat uit de uitlaat komt (vooral stikstofoxiden), met 80 tot 90 procent terugbrengen. Dat lukt op verschillende manieren.

Wie met een normale verbrandingsmotor bijvoorbeeld inhaalt en op zo’n moment het gaspedaal wat dieper indrukt, voegt zo’n 3 tot 5 procent extra brandstof toe. Die extra benzine wordt niet volledig verbrand en veroorzaakt gedurende enkele seconden extra vervuiling. De hybride auto kent dat probleem niet: het extra acceleratievermogen wordt door de elektromotor geleverd.

Ook is een hybride auto sneller op temperatuur. Zeker in de winter kan het nog weleens enkele minuten duren voordat de katalysator in een benzineauto optimaal functioneert. Dan is de auto bijna net zo vervuilend als vóór de komst van de katalysator. De hybride auto heeft dat niet. De katalysator is binnen 10 seconden opgewarmd door de accu.

Zuinig
Daarnaast is er het brandstofverbruik. De huidige auto’s verbruiken ongeveer 7 liter benzine op 100 kilometer (ze rijden 1 op 14), de Toyota Prius verbruikt ruim 4 liter per 100 kilometer (1 op 23). Daarmee is deze hybride benzineauto zuiniger dan een diesel.

Toyota Prius, auto van het jaar 2005

Ook diesels zullen in de toekomst van de hybridetechniek profiteren. Wel is het effect zo’n 10 procent minder, omdat diesels al zo efficiënt zijn. Bij het brandstofverbruik gaat het niet alleen om de kosten. Het verbruik hangt immers samen met de uitstoot van CO2, kooldioxide.

Dat wordt – terecht of niet – gekoppeld aan de klimaatverandering veroorzaakt door het broeikaseffect en dus oefenen regeringen steeds meer druk uit op de auto-industrie om zuiniger auto’s te ontwikkelen. Daarbij wordt veel aandacht besteed aan de waterstofauto, waarin de brandstof waterstof wordt omgezet in water.

Iedereen – milieuactivisten, politieke partijen (vooral ter linkerzijde), bedrijven als Shell, maar ook de Amerikaanse president George W. Bush – zingt een loflied op deze auto van de toekomst. Een recent rapport van het beroemde Massachusetts Institute of Technology concludeerde echter dat de hybride auto beter is voor het milieu. Als alle milieuaspecten van het autorijden – ook de productie van de auto zelf en van de brandstof – op een rij worden gezet (well to wheels), wint de hybride auto het van de waterstofauto.

Betaalbaar
Daarbij is de hybride auto geen auto van de toekomst, maar staat hij nu al in de showroom. En hij is ook betaalbaar. Weliswaar is de hybridetechniek – mede door de speciale accu en al die regelcomputers – ingewikkelder en dus duurder dan de huidige autotechniek, milieusubsidies compenseren dat. Zo hoeft in Nederland geen bijzondere verbruiksbelasting over de Toyota Prius te worden betaald, een voordeeltje dat niet minder dan 7.500 euro bedraagt. Hij kost nu zo’n 25.000 euro.

Ook betaalt de bezitter van de Prius 150 euro per jaar minder aan wegenbelasting. Andere landen gaan minder ver dan Nederland, maar bevoordelen de schone, hybridetechniek eveneens: zo hoeft de Prius-eigenaar, anders dan vrijwel alle andere autobezitters, geen tolgeld te betalen om Londen binnen te mogen rijden.

Kinnesinne
Volgens Salem Mourad van TNO Automotive is Toyota de absolute wereldleider in de hybridetechniek, op ruime afstand gevolgd door Honda en, ver daarachter, de rest. ‘Het zegt iets over de Japanse aanpak. Zij hebben al jaren geleden voor de eco-auto gekozen en daar consequent aan vastgehouden, of ze winst maakten of niet. Daar gaan ze nu de vruchten van plukken. Westerse bedrijven doen weliswaar ook onderzoek naar de hybridetechniek, maar lopen in de massaproductie zo’n tien jaar achter.’

Dat leidt soms tot kinnesinne. Zo uitte Bernd Pischetsrieder, topman van Volkswagen in Duitsland, onlangs kritiek op het hybrideprincipe. Volgens hem wordt het milieuvoordeel van de techniek tenietgedaan door de giftige metalen in de accu’s, die als zwaar chemisch afval zouden moeten worden beschouwd.

De Oostenrijker Gerald Killmann, manager van de hybridetechniek bij Toyota Europa, zegt: ‘Hij weet niet waar hij het over heeft. Onze accu’s worden stuk voor stuk hergebruikt. Er zijn afspraken met drie bedrijven in Europa om alle metalen uit de accu’s terug te winnen en opnieuw te gebruiken. Hoezo chemisch afval?’

Prestaties
Hoe aantrekkelijk de milieupapieren van de hybride auto ook zijn, is het een leuk hebbeding? Geeft het rondrijden erin je een goed gevoel? Kun je er indruk mee maken op de buurvrouw en – nog belangrijker – kun je er de buurman de ogen mee uitsteken? Hoe zit het met al die ‘cruciale’ vragen die de koper kwellen? Welnu, Elsevier Thema probeerde enkele hybride auto’s uit. En het moet gezegd, ze rijden bepaald niet slecht.

Zo heeft de extra aanwezigheid van een elektromotor tal van voordelen voor de prestaties van de auto. Bij lage snelheden is een verbrandingsmotor niet op zijn best en dus kun je met een hybride auto aanzienlijk sneller optrekken dan de auto’s naast je. En weliswaar schaf je een hybride auto niet aan om harder dan 200 kilometer per uur te rijden, de Toyota Prius bijvoorbeeld haalt niet alleen 170 kilometer per uur, maar kan dat ook volhouden.

Wie met een gewone diesel- of benzineauto een berg in volle vaart beklimt, voelt de snelheid weglekken. Zo niet bij de hybridemotor: de elektromotor levert dan even dat benodigde extra vermogen.

De verhouding tussen elektromotor en verbrandingsmotor wordt voortdurend door een computer bewaakt, zodat er zo zuinig en schoon mogelijk wordt gereden. Mede daardoor is de dashboardcomputer van de Toyota Prius zeer geavanceerd. Het scherm geeft met pijlen aan welke voortstuwing wordt gebruikt. Je ziet bijvoorbeeld bij het remmen dat de verbrandingsmotor aan het werk is om de accu te vullen. Het enige nadeel is dat het scherm zo fascinerend is dat je jezelf moet dwingen naar de weg te blijven kijken.

Fascinerend scherm

Verbaasd
Er zit nog meer rijplezier aan vast. De airco draait niet op de verbrandingsmotor maar op de accu, waardoor het ’s zomers ook in de file en voor het stoplicht koel blijft. Ook is de auto ’s winters binnen een minuut warm. En Amerikanen die ervan houden de prairie in te trekken, zijn dol op de mogelijkheid om allerlei elektrische apparaten, zoals een kettingzaag en een waterkoker, op de accu van de auto aan te sluiten.

Ten slotte, wat betreft het imponeervermogen: heel bijzonder is de knop waarmee de auto gedurende enkele minuten volslagen elektrisch en dus geruisloos kan rijden. Verbaasde blikken van buurtbewoners, fietsers en wandelaars zijn gegarandeerd. Niet alleen in Hollywood.

• Print
• Stuur door

Ga terug naar de homepage

Tags

Reageer op dit artikel

Neem nu een gratis abonnement op een van onze nieuwsbrieven (dagelijks, stijl of wekelijks). U kunt zich altijd weer uitschrijven via de uitschrijfknop onderaan de nieuwsbrief.