Intredepolitiek: Activisme achter façade

vrijdag 4 januari 2008 10:47

Vorige week in het nieuws: de jongeren van Hizb ut-Tahrir in Nederland verspreiden een pamflet. 'Bepaalde personen in Nederland, gesteund door anderen, zijn vastberaden een film te maken over de Edele Koran,' luidt de aanhef die alleen op Geert Wilders de cineast kan slaan. 'O, Moslims in Nederland!' vervolgt het pamflet. 'U bent sterk in uw geloof, en dat is waarom wij u vragen om deze moenkar (kwaad) terecht te wijzen en niet stil te zijn.'

'Film Wilders verontrust islamitische organisaties,' schrijft de Volkskrant op 28 december. Onder deze noemer komt ook Hizb ut-Tahrir aan bod. Het pamflet is geen verkapte oproep tot geweld, laat woordvoerder Okay Pala weten. 'Wij zweren geweld af.'

De pamflettisten kunnen tevreden zijn: een groot ochtendblad bedeelt Hizb ut-Tahrir met de neutrale status van 'islamitische organisatie' en geeft hun de kans een vredelievende boodschap uit te dragen. Tevreden, ook omdat 'façadepolitiek' een van de strategieën van moslims in de 'derde fase' van het moslimradicalisme in Nederland is, zoals het rapport Radicale dawa in verandering van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) uit oktober 2007 leert. Hizb ut-Tahrir is volgens de AIVD deel van deze derde fase: het 'islamitisch neoradicalisme'.

Volgens de veiligheidsdienst staat Hizb ut-Tahrir, die in Nederland vooral (geringe) aanhang heeft onder Turken, voor virulent antisemitisme. De aanhangers hebben een intense afkeer van seculiere regeringen en ideologieën, en zij mijden andersdenkenden volledig. Hun uiteindelijke doel is het op 'redelijk korte termijn' vestigen van het islamitische kalifaat. Eventueel willen zij daarvoor geweld gebruiken, schrijft de AIVD, maar dat wordt nu nog niet opportuun geacht.

Maar daarover geen woord in het pamflet tegen de filmplannen van Geert Wilders of in het gesprek met de krant.

De aanhangers van Hizb ut-Tahrir vinden het gebruik van geweld pas opportuun als de beweging krachtiger is geworden, zegt de AIVD in zijn rapport. Volgens de veiligheidsdienst is 'heimelijke intredepolitiek' daarvoor een belangrijk middel. 'Hizb ut-Tahrir streeft er bewust naar zoveel mogelijk aanhangers heimelijk op strategische posities in de samenleving te plaatsen.'

Façade- en intredepolitiek: het zijn beproefde methoden van radicaal Nederland. Niet alleen moslims proberen zo hun invloed te vergroten, tal van andere groeperingen mengen zich eveneens - al dan niet heimelijk - in maatschappelijke organisaties.

Een sprekend voorbeeld vormen de trotskistische Internationale Socialisten (IS). Zij proberen, naar goed trotskistisch gebruik, via mantelorganisaties als Nederland Bekent Kleur en een politieke partij als de SP aansluiting te zoeken bij 'fatsoenlijk Nederland' (zie 'Onder- en bovenwereld' op pagina 11). Ook publiceren zij op de opiniepagina's van een krant, zonder daarbij melding te maken van hun trotskistische idealen. Inspiratiebron van de trotskisten is de revolutionair Leon Trotski (1879-1940), die vond dat de dictatuur van het proletariaat desnoods met terreur gepaard mocht gaan.

GroenLinks wordt al sinds de oprichting in 1990 geregeld in verlegenheid gebracht door de verwevenheid van partijleden met activistisch Nederland. De toenmalig voorzitter van Dwars, de jongerenorganisatie van GroenLinks, moest in 2003 aftreden toen hij het bevrijden van nertsen en het in brand steken van vrachtwagens met nertsenhuiden 'in principe goede acties' noemde. In het verleden waren er dwarsverbanden tussen Dwars en de radicale milieuactivisten van GroenFront!. De GroenLinks-politicus Jack Bogers werd in 2003 veroordeeld tot 500 euro boete, omdat hij als wethouder zijn ambtsgeheim schond. Nadat hem op de avond van de moord op Pim Fortuyn door burgemeester Jaap Sala was verteld dat de verdachte Volkert van der Graaf heette, stelde hij Volkerts vriend Sjoerd van der Wouw - actief in de Vereniging Milieu Offensief - nog diezelfde avond telefonisch op de hoogte van het nieuws. En zo voort en zo verder.

Er zijn meer varianten. 'Het zal voor iedereen duidelijk zijn dat ik natuurlijk ook spreek namens organisaties zoals Wakker Dier, de Stichting Natuur en Milieu en Milieudefensie,' liet Kamerlid Marianne Thieme zich afgelopen jaar in een debat over de bio-industrie ontvallen. Haar Partij voor de Dieren is niets anders dan een mainstream-voorhoede voor activisten van - bijvoorbeeld - Stichting Wakker Dier, die op hun beurt weer in contact staan met groepen als Animal Freedom en Bont voor Dieren.

Islamitische neoradicalen, Internationale Socialisten, radicale milieuactivisten en militante strijders voor dierenrechten hebben twee belangrijke zaken gemeen. Ze hebben weinig vertrouwen in de huidige, parlementaire democratie, en ze gebruiken dezelfde methoden om hun invloed te vergroten.

Als zij willen voorkomen dat radicale ideeën salonfähig worden, zullen partijen en maatschappelijke organisaties zich bewuster moeten worden van het gevaar van 'façade- en intredepolitiek'. Media kunnen hen daarbij helpen door de achtergrond van zegslieden te vermelden. Als Wouter van Eck namens Milieudefensie het burgerinitiatief Stop Fout Vlees in de Tweede Kamer toelicht, is het goed om te weten dat Van Eck het Nijmeegs GroenLinks-gemeenteraadslid was dat in 2005 de poster met de tekst 'Reisbureau Rita, arrestatie, deportatie, crematie; adequaat tot het bittere eind' in de fractiekamer ophing. Zeker als Milieudefensie zegt 'constructief' actie te willen voeren.

Door Frank van Hoorn