Derk Jan Eppink Derk Jan Eppink

Elke dag oorlog met Trump

Door Derk Jan Eppink - 18 mei 2017

In Washington DC woedt een open oorlog tussen het Witte Huis en de Democraten die veel mediasteun krijgen. De dagelijkse persbriefing is een verbaal vuurgevecht, live te volgen op alle nieuwszenders. Kijkcijfers zijn hoog. Amerikanen gaan ervoor zitten, met coke en popcorn onder handbereik. Onder president Barack Obama waren journalisten schoothondjes. Nu pitbulls. Het ontslag van FBI-directeur James Comey en diens gelekte memo hebben alle verhoudingen op scherp gezet.

Meer nieuws, elke dag in je inbox? Meld je aan voor American Dreamers nieuwsbrief 
americandreamers_1

Het spektakel herbergt drie krachtvelden. De culturele elite haat Donald Trump onverholen, als aberratie van de geschiedenis. Het politiek bestel polariseert verhoudingen van binnenuit. En Trump doet er zelf een schepje bovenop in zijn strijd tegen het ‘moeras Washington DC’.

Post-electorale depressie

De Democraten lijden aan een post-electorale depressie. Ze hebben hun verlies nog niet verwerkt. Hillary Clinton: ‘Ik verloor wegens de FBI, KGB en KKK’. Democraten vinden niet dat ze de verkiezingen hebben verloren, maar dat ‘Poetin de overwinning heeft gestolen’. Ze beschuldigen Trump van een samenzwering met  ‘de Russen’ en eisen een ‘speciale aanklager’ die de weg moet effenen naar ‘impeachment’, de afzetting van Trump. Dat moet aan einde maken aan hun nachtmerrie. Ze vergelijken Trump met president Richard Nixon die in 1974 tot aftreden werd gedwongen. Watergate is nu ‘Russiagate’.

Probleem: FBI-onderzoek heeft tot heden nog geen enkel bewijs van samenspanning opgeleverd. Maar de ‘Russia’-verhaallijn wordt erin gehamerd door media als The New York Times, Washington Post, CNN en MSNBC. Het grenst aan hysterie. Cory Booker, Democratisch Senator uit New Jersey riep: ‘de Russen komen’! Democraten blokkeren waar ze kunnen, tot de komst van de ‘speciale aanklager’; hun verlosser.

Het Amerikaans politiek systeem verergert polarisatie structureel. Democraten en Republikeinen hebben, in goed overleg, zoveel mogelijk ‘veilige kiesdistricten’ voor de 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden. Circa 40 zetels kunnen schuiven tussen de twee; minder dan 10 procent. Kwestie van politieke zelfbescherming, maar zij drijft Republikeinen naar rechts en Democraten naar links. Een zittend Congreslid wordt niet meer bedreigd door een kandidaat van de andere partij, maar door een radicalere partijgenoot bij de primary, de voorverkiezing. ‘Gematigden’ worden weggemaaid.

Tea Party

Dat was de sleutel voor het succes van de Tea Party. Dit verschijnsel speelt nu bij de Democraten, die een groot deel van de arbeidersklasse in de Rust Belt verloren. Veruit de grootste delegatie met Democratische afgevaardigden komt uit Californië, virulent ‘Never Trump’. Zonder arbeidersklasse wordt de partijbasis radicaler dan ten tijde van Bill Clinton die ‘blue collar’-kiezers wel begreep. Presidentskandidaten voor 2020: Bernie Sanders of Elizabeth Warren?

En dan is er Trump zelf. Hij veegt met de grove borstel en zijn uitlatingen zijn onvoorspelbaar. Op buitenlands terrein hebben drie topfiguren hem redelijk onder controle: Rex Tillerson, minister van Buitenlandse Zaken, veiligheidsadviseur H.R. McMaster en minister van Defensie James Mattis. Zij hebben gezag en Trump luistert.

‘Drooglegging’

Maar in de ‘drooglegging van het moeras Washington DC’ is hij zijn eigen generaal, en tegelijk zijn ergste vijand. Het ontslag van Comey was onvermijdelijk omdat hij klem zat tussen vechtende olifanten. Zowel Democraten als Republikeinen pruimden hem niet meer. Trump stuurde echter een ontslagbrief waarin het leek alsof hij zichzelf vrijsprak van de Rusland-aantijging. Via twitter zette hij Comey tot zwijgen aan omdat er ‘misschien opnames’ waren. Zo toverde hij zelf het Nixon-beeld te voorschijn dat Democraten zo graag gebruiken.

Trump zoekt zelf het mediagevecht. Deels uit frustratie, wegens onderbelichting van zijn prestaties: de werkgelegenheid stijgt, illegale immigratie daalde met 70 procent.  Maar ook omdat gevestigde media geen gezag genieten buiten het wereldje van Washington. Hoe vijandiger de media, hoe meer ze zijn populistische beweging aaneensmeden. Trump heeft liever een tweewekelijkse persbriefing. En die wil hij zelf doen. De kijkcijfers zullen exploderen.

Ingelogde abonnees van Elsevier kunnen reageren.