PvdA blokkeert invoering gekozen burgemeester

dinsdag 22 maart 2005 23:05

De droom van D66 is in rook opgegaan, er komt geen gekozen burgemeester. Hoewel minister Thom de Graaf van Bestuurlijke Vernieuwing (D66) tijdens het debat in de Eerste Kamer een aantal concessies deed, was het voor de PvdA niet genoeg. Daarmee kreeg het wetsvoorstel van De Graaf geen tweederde meerderheid in de Eerste Kamer.

Volgens woordvoerder Ed van Thijn van de PvdA deed De Graaf nauwelijks concrete toezeggingen en werd er niets nieuws gezegd tijdens het debat. Van Thijn: 'De PvdA  is niet gezwicht voor het dictaat van een kleine partij, die de Eerste en Tweede Kamer voor het blok heeft gezet.'

Thom de Graaf wilde na afloop van de stemming in de Eerste Kamer weinig kwijt. De teleurgestelde bewindsman noemde de PvdA 'kampioen regentenpartij'. Op de mogelijke gevolgen voor zijn positie wilde hij niet vooruitlopen.

Verrassing
De weigering van de PvdA om met de wetswijziging in te stemmen, kwam als een verrassing. Eerder vandaag deed De Graaf wel degelijk enkele belangrijke toezeggingen. Hij bleek zich er inmiddels bij neergelegd te hebben dat de gekozen burgemeester niet in 2006 met een 'big bang' zou worden ingevoerd.

De Graaf wilde de gekozen burgemeester eerst in de grote steden invoeren en in 2010 in de rest van Nederland. Indien nodig zelfs nog later, voegde hij er aan het einde van het debat aan toe. Hij hoopte hiermee de PvdA tegemoet te komen.

Politie
Ook zei De Graaf dat de gekozen burgmeester, in elk geval voorlopig, verantwoordelijk blijft voor de politie. Voor de PvdA was dat een belangrijke voorwaarde om in te stemmen met het wetsvoorstel voor de gekozen burgmeester. De PvdA is bang dat de burgemeester te weinig bevoegdheden krijgt.

Dat zou volgens De Graaf niet gebeuren. Maar de PvdA bleek niet overtuigd door deze belofte. In het wetsvoorstel van De Graaf behoudt de burgemeester het gezag, maar over het beheer over de politie bestond onduidelijkheid vanwege de geplande reorganisatie van het politiebestel.

In de Grondwet staat nu nog dat de burgemeester benoemd wordt door de Kroon. Die passage moest verwijderd worden om invoering van de gekozen burgemeester mogelijk te maken. Voor een grondswetswijziging was een tweederde meerderheid van de Eerste Kamer nodig en daarom was de steun van de PvdA-fractie (19 van de 75 zetels) cruciaal.

Argument
De PvdA-fractie in de Eerste Kamer dreigde twee weken geleden bij monde van fractievoorzitter Han Noten al om vandaag tegen de grondwetswijziging te stemmen (ga naar het artikel).

Andere fracties verweten de PvdA voor zijn beurt te spreken door al inhoudelijk over het wetsvoorstel te spreken, terwijl de Eerste Kamer met de grondwetswijziging alleen een formele beslissing neemt. De PvdA is voorstander van een gekozen burgemeester, maar vindt dat die door de gemeenteraad moet worden gekozen.

Lees een eerder commentaar van Elsevier over de opstelling van de PvdA-fractie.

Lees meer over de gekozen burgemeester in het dossier 'Openbaar bestuur onder vuur'.