Minister De Graaf treedt af

woensdag 23 maart 2005 21:40

Thom de Graaf treedt af als minister van Bestuurlijke Vernieuwing. Na het debâcle rond de gekozen burgemeester en een mislukt overleg tussen de coalitiepartijen ziet De Graaf onvoldoende mogelijkheden om nog aan te blijven.

Hoewel alle coalitiepartijen eerder vandaag zeiden te willen dat De Graaf aanbleef, bleken ze niet bereid om daar concessies voor te doen. 

De Graaf vroeg de fractieleiders vergeefs om toezeggingen te doen over het kiesstelsel, een ander belangrijk punt voor D66 op het gebied van de bestuurlijke vernieuwing. Toen dat niet gebeurde, besloot hij definitief om op te stappen. Volgens De Graaf was 'de grens bereikt'.

Solidariteit
D66 heeft na intern beraad besloten vooralsnog in het kabinet te blijven. Fractievoorzitter van D66 Boris Dittrich verzekerde al voor het besluit van De Graaf dat D66 in de regering zou blijven. Mochten de andere bewindslieden van D66 toch opstappen, dan betekent dat hoogstwaarschijnlijk de val van het kabinet.

Premier Jan Peter Balkenende (CDA) heeft gezegd dat hij het besluit van De Graaf betreurt. Volgens hem heeft de D66-minister geen eerlijke kans gekregen in de Eerste Kamer.

De grondwetswijziging die de invoering van de gekozen burgemeester mogelijk moest maken, behaalde dinsdagavond geen tweederde meerderheid in de Eerste Kamer, omdat de PvdA unaniem tegen stemde (ga naar het artikel over de PvdA-blokkade van het wetsvoorstel). 

Nederlaag
Den Haag is woedend over het PvdA-besluit om de gekozen burgemeester te dwarsbomen. VVD-fractievoorzitter in de Tweede Kamer Jozias van Aartsen sprak over een 'gigantische misrekening' van de PvdA. 'Dit smeedt de coalitie van VVD, CDA en D66 verder aaneen en is vooral een nederlaag voor de PvdA.'

Balkenende is vanwege de burgemeesterskwestie eerder teruggekomen van de bijeenkomst van de Europese Unie (EU) in Brussel (ga naar het artikel over de EU-top). Hij zei dat hij 'de boosheid en teleurstelling' van minister De Graaf 'precies zo voelt'.

Halsstarrig
Ook PvdA-fractieleider in de Tweede Kamer Wouter Bos is teleurgesteld over het besluit van zijn 'halsstarrige' partijgenoten in de Eerste Kamer. Maar De Graaf gaat volgens Bos evenmin vrijuit. 

Volgens Bos heeft zijn partij geen schade opgelopen door de PvdA-blokkade. 'Partijen die ons regentesk noemen of spreken van achterkamertjespolitiek, hebben boter op het hoofd.' Bos denkt ook niet dat zijn eigen gezag is aangetast. 'Dat kan niet. Ik heb helemaal geen gezag in de Eerste Kamer.'

Minister De Graaf, die eigenlijk invoering in 2006 in alle gemeenten (met een 'big bang') wilde, was de PvdA al tegemoet gekomen door een gefaseerde invoering voor te stellen: in 2006 zou de gekozen burgemeester alleen in de grote steden komen. Maar voor de PvdA waren de concessies van De Graaf niet voldoende.