Politiek

Balkenende: Fors bezuinigen op staatsuitgaven

dinsdag 15 december 2009 14:20

CDA-premier Jan Peter Balkenende is categorisch tegenstander van belastingverhogingen. In het kerstnummer van Elsevier pleit hij voor grootscheepse bezuinigingen op de staatsuitgaven. Onder de slogan 'Op Eigen Kracht' formuleert hij een nieuwe politieke koers die Nederland 'een winnaarsmentaliteit' moet bezorgen.

Het CDA wil fors bezuinigen op de overheid zelf.

Advies WI
Het Wetenschappelijk Instituut van het CDA kwam vandaag met een plan om twaalf miljard te bezuinigen op de overheid. 'De overheid leeft fors boven haar stand', meldt het Wetenschappelijk Instituut (pdf) vandaag. 'Een te grote overheid heeft gevolgen voor onze economische dynamiek'. Het WI stelt voor onder meer het aantal ambtenaren en het aantal specifieke uitkeringen terug te brengen.

Ook heeft het WI plannen om zes miljard te bezuinigen door de economie productiever te maken, zes miljard door de arbeidsparticipatie te verhogen, zes miljard door de gezondheidszorg efficiënter te laten werken en nog eens zes miljard door loonmatiging in de collectieve sector door te voeren. In totaal heeft het CDA zo plannen voor een bezuiniging van 36 miljard.

Balkenende: 'We zullen de komende jaren ruim dertig miljard, misschien wel vijftig miljard euro per jaar moeten bezuinigen om de overheidstekorten terug te dringen. Op langere termijn moeten we nóg meer besparen om overschotten te creëeren en de staatsschuld af te betalen. Ik zet een rem op lastenverhogingen, want die vertragen de economie en zijn dus contraproductief. We moeten het zoeken in lagere staatsuitgaven.'

Het kabinet besloot op Prinsjesdag om twintig werkgroepen de opdracht te geven naar mogelijkheden te zoeken om 35 miljard op de begroting te bezuinigen. Deze maatregelen zouden vanaf 2015 in moeten gaan. Tegen die tijd heeft de overheid een begrotingstekort van 5,5 procent, bijna twee maal wat volgens Europese regels toelaatbaar is.

Risicomijdend
Balkenende noemt Nederland 'te risicomijdend' en wijt dat aan de verzorgingsstaat. Hij laat er geen misverstanden over bestaan dat hij terug is bij de hervormingsagenda van zijn eerste, centrumrechtse kabinetten.

'Na Balkenende I en II was er even rust nodig. Ook in mijn partij voelden we dat. Tussen 2003 en 2007 hebben we veel gevraagd van de bevolking. Maar het proces van hervormingen moet weer door.'

Balkenende weet niet of de coalitiepartners PvdA en ChristenUnie zijn Op Eigen Kracht-programma steunen. Hij denkt dat ze geen keus hebben: 'Voor mij geldt: de veranderingen zijn noodzakelijk. Elke denkbare coalitie moet deze richting inslaan.'

Zwakte
Balkenende herinnert eraan dat in de jaren vijftig sommige mensen de AOW-uitkering weigerden. Leunen op de staat zagen ze als een teken van zwakte. Hij wil terug naar die mentaliteit, omdat de samenleving anders bezwijkt onder de concurrentie van China en India.

Monarchie
Over de toekomst van de monarchie zegt premier Balkenende: 'In 2020 speelt het koningshuis een nadrukkelijke rol: de representatie van Nederland in den vreemde. Bij handelsmissies werkt dat heel erg goed.'

Voor Balkenende is dit reden zich te verzetten tegen het ceremonieel koningschap. 'Ik zal altijd pleiten voor inhoudelijk koningschap.'

Door Eric Vrijsen