Job Cohen moet nu voor het eerst stelling nemen

Net als in de stokoude partijpolitiek wees Wouter Bos zijn eigen opvolger aan, de 16 jaar oudere Job Cohen. Cohen was er tot dusver altijd goed in om problemen bij zich weg te houden. Dat gaat niet meer. En: zo’n goede burgemeester was hij nou ook weer niet.

Door Syp Wynia

Cohen is altijd een zondagskind geweest in de politiek

Naar nu blijkt, is Bos nooit van plan geweest lijsttrekker en kandidaat-premier voor de PvdA te worden, hoewel hij dat een week geleden nog beweerde. Bos had naar eigen zeggen al voor de gemeenteraadsverkiezingen besloten er mee op te houden. Bos zegt al in januari 2007 begonnen te zijn met een reeks gesprekken met Job Cohen. Cohen zegt steeds geweten te hebben dat op een gegeven moment ‘definitief’ de vraag zou komen of hij het stokje wilde overnemen.

Paard
Maar in januari 2007 was het kabinet Balkenende-Bos-Rouvoet nog niet eens gevormd! Kennelijk begon Bos al aan dat kabinet met het idee dat het zijn laatste rondje zou zijn. De suggestie ligt voor de hand dat Bos toen al in huiselijke kring de afspraak heeft gemaakt er na de kabinetsdeelname mee op te houden.

Bos gaat niet alleen weg, hij hijst ook meteen zijn opvolger te paard. Dat was net een beetje uit de mode geraakt. Bos werd zelf in 2002 als eerste PvdA’er na een open campagne leider van de PvdA. Maar zelf doet Bos het net zoals Wim Kok het in 2001 deed met Ad Melkert. Bos wees zijn opvolger aan en nagenoeg het hele beduusde partijkader accepteerde het dictaat van de vertrekkende leider.

Cohen, dus. Hij was tien jaar geleden ook al een van de kroonprinsen van Wim Kok. In januari 2003 vroeg Bos ook al aan Cohen om als dat aan de orde was, in plaats van hemzelf minister-president te worden. Die duo-campagne pakte voor de PvdA zeer succesvol uit.

Amateur
Cohen legde er in zijn presentatie als kandidaat-lijsttrekker nogal de nadruk op dat hij zeer succesvol was als burgemeester van Amsterdam. Daar valt wel wat af te dingen. Cohen liet zijn verantwoordelijkheid voor het debacle rond de Noord-Zuidlijn-metro in Amsterdam ontluisterend van zich afglijden onder het motto dat hij ‘ook maar een amateur’ was. Hij zegt dat de veiligheid in Amsterdam onder zijn bewind erg is toegenomen. Dat is de Amsterdammers niet zo erg opgevallen.

Een heel zwak punt van burgemeester Cohen waren zijn aanhoudende pogingen om de islam in te zetten voor de integratie van moslims. Onder zijn bewind werd in het geniep een gemeentelijke subsidie van twee miljoen euro uitgetrokken voor de bouw van een moskee van de omstreden Turkse Milli Görüs-beweging. Cohen maakte er een persoonlijke missie van om een eveneens gesubsidieerd islamitisch cultureel centrum (‘Marhaba’) op te richten. Beide projecten strandden.

Beetje weinig
Nu kondigt Job Cohen aan ook landelijk ‘de boel bij elkaar te houden’. Hij trekt de omvang van de miljardenbezuinigingen in twijfel en wil zowel de kwetsbaren, het onderwijs als de zorg vrijwaren van bezuinigingen. Hij zei niets over waar hij dan wel wil bezuinigen. Dat is een beetje weinig.

Job Cohen was tot dusver een beetje een zondagskind in de politiek. Hij bleef ondanks zijn 62 jaar in feite een onbeschreven blad. In zijn politieke carrière van twaalf jaar bleek hij altijd zeer bedreven om de problemen bij zich weg te houden. Hij hulde zich graag in wazige formuleringen en nam weinig stelling. Dat zal nu niet meer toereikend zijn. Job Cohen moet voor het eerst in zijn politieke leven campagne voeren, zich meten, keuzes maken en echt verantwoordelijkheid dragen. Dat is toch een beetje nieuw voor hem.