Misbruik in de kerk: biechten is onvoldoende

De rooms-katholieke kerk gaat door het stof na talrijke onthullingen over seksueel misbruik. Maar het aanbieden van verontschuldigingen alleen is nogal vrijblijvend

Door Gerry van der List

De katholieke kerk neemt misbruik niet serieus genoeg

Wat je ook van zijn opvattingen mag vinden, kardinaal Ad Simonis maakt altijd een oprechte indruk.

Je hebt dus de neiging om de vroegere aartsbisschop van Utrecht op zijn woord te geloven als hij vertelt dat hij erg verbaasd is over de onthullingen over het seksueel misbruik in de rooms-katholieke kerk.

Aberraties
De opmerking zegt wel iets over de informatiestromen in de katholieke kerk. Momenteel wordt er in de media de suggestie gewekt dat iedere katholieke geestelijke een seksuele delinquent is en kinderen op roomse internaten vroeger continu werden aangerand.

Er is volop ruimte voor aloude antipaapse clichés over mannen in jurken bij wie een steekje los is en dat, door het celibaat, seksuele aberraties onvermijdelijk zijn.

Die voorstelling van zaken doet geen recht aan de werkelijkheid. Iedere ingewijde kent al lang de verhalen over te intieme relaties van geestelijken met jongetjes en meisjes. Een aartsbisschop die deze verhalen niet kent of negeert of met de mantel der liefdeloosheid bedekt, blijft ernstig in gebreke. Een kardinale fout.

Onwetendheid
De formuleringen van Simonis maken tegelijkertijd duidelijk dat hij weinig besef heeft van maatschappelijke gevoeligheden.

De beladen uitspraak 'Wir haben es nicht gewusst', waarover hij goed had nagedacht, legt een zinloos verband met de holocaust. Zij wekt ook associaties op met Duitsers die zich achter hun onwetendheid verschuilen om hun verantwoordelijkheid te ontlopen.

Onbevredigend
Aan het ontlopen van verantwoordelijkheden dreigt nu ook de kerk zich te bezondigen. De autoriteiten gaan diep door het stof, zij kunnen ook weinig anders. Maar het blijft allemaal vrijblijvend.

In zijn brief aan de Ierse katholieken (pdf) van afgelopen weekend betuigt paus Benedictus XVI bijvoorbeeld - zuinigjes – spijt over de geopenbaarde misstanden. Maar er volgen geen maatregelen. Geen harde aanpak van de zondaars, geen ontslagen voor bisschoppen die de doofpot als beste oplossing zagen, geen vrijwillige schadevergoedingen.

Biechten kan mooi en waardevol zijn. Maar als bij de woorden geen daden worden gevoegd, is het voor de buitenwacht een onbevredigende praktijk.